Η αρχαία Χαβάη λειτουργούσε χωρίς νόμισμα, χαρτονόμισμα, ή αγορές στην δυτική έννοια. Η οικονομία της ήταν ένα εξελιγμένο συνολικό σύστημα ανακατανομής ενσωματωμένο στο πλαίσιο καπού (ιερός νόμος), όπου η κατάσταση, η πνευματικότητα, και η διαχείριση πόρων ήταν αδιαιρέτες.
Νόμισμα φτερών ήταν το πλησιέστερο αντίστοιχο. Κίτρινα ο'ο και μαμό φτερά (από τώρα εξαφανισμένα μελισσοφάγα) ήταν έντονα τιμώμενα—σποράδικα, ιερά, εργατικά στην συλλογή. Αχου 'ουλα (φτερωτά καπέλα) και μαχιόλε (κασκόλια) που φορούσαν από τους αλι'ι (άρχοντες) αντιπροσώπευσαν συγκέντρωση πλούτου και μανά. Μια καπέλα: δέκα χιλιάδες φτερά, γενιές εργασίας. Αυτά εκυκλοφόρησαν σε φόρο, συμμαχία, και τελετουργία—όχι καθημερινό εμπόριο.
Οι αλι'ι συλλέγαν ετήσιο φόρο μακαχίκι (μέρος συγκομιδής, χειροτεχνικά προϊόντα, εργασία) από τους μακα'αϊνανα (κοινούς). Αυτό χρηματοδότησε τα αρχοντικά δικαστήρια, δημόσια έργα (ψαροκομικά, ιερά, δρόμους), και ανακατανομή σε δύσκολους καιρούς. Το σύστημα καπού ρυθμίζοντας εποχές, αλιεία, φύτευση, και πρόσβαση—αποτρέπει την υπερεκμετάλλευση.
Ο Κουκ (1778) άνοιξε την πόρτα. Οι Χαβάητες εμπόρευαν ξυλικό σανδαλούδι (ίλιαχί), αλάτι, προμήθειες, και αχου 'ουλα για σίδηρο, ηλιονύχια, πυροβολικά, υφάσματα, μαργαριτάρια, και πλοία. Εμπόριο σανδαλουδιού (1790–1830) εξαφάνισε δάση και ανακατέψανε εργασία. Μέχρι τη μέση 19ου αιώνα, δυτικά νόμισμα, μισθοφόρο εργασία, και ιδιωτική ιδιοκτησία (Μεγάλο Μάχελ, 1848) καταλύθηκαν το παραδοσιακό σύστημα.
Κανένα «χρήμα» στη δυτική έννοια—αλλά ένα σύνθετο, βιώσιμο πολιτικό οικονομικό σύστημα όπου η αξία μετρούταν σε μανά, γενεαλογία, εργασία, και οικολογική γνώση. Σύγχρονες κινήσεις Αυτονομίας Χαβάης αναφέρονται σε αυτό το σύστημα ως απόδειξη εξελιγμένης αυτοδιοίκησης.
