Η Δέγγη είναι μια μολυσματική, γριποειδής ασθένεια που προκαλείται από τουσούς του Flavivirus και μεταδίδεται στους ανθρώπους από το κουνούπι. Διασπείρει σε μοτίβο παρόμοιο με αυτό της ελονοσίας, εκτός ότι βρίσκεται συνήθως σε αστικές περιοχές σε τροπικά περιβάλλοντα. Η ασθένεια είναι διαδεδομένη σε πολλές ήπειρες, αλλά οι αποκλίσεις στους τουσούς της δέγγης ποικίλλουν από χώρα σε χώρα, καθιστώντας την δύσκολη να ελεγχθεί. Αν ένα άτομο λοίμωξει από έναν από τους τέσσερις σεροτύπους της δέγγης, είναι ανοσοποιημένο مدى τη ζωή για αυτό το συγκεκριμένο τουσού. Μπορεί να λοίμωξει με άλλο τουσού κατά τη διάρκεια της ζωής του, ωστόσο, ειδικά σε μια περιοχή επιδεμιών.
Οι πρώτες επιδημίες δέγγης καταγράφηκαν το 1779 και 1780 στην Ασία, Αφρική και Βόρεια Αμερική. Η ασθένεια θεωρούταν γενικά μη θανατηφόρα και επηρέαζε τους επισκέπτες των τροπικών. Η μετάδοσή της δεν συνδέθηκε με τα κουνούπια μέχρι τον 20ό αιώνα, ωστόσο. Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος οδήγησε σε μια πανδημία δέγγης στη Νότια Ανατολική Ασία που σύντομα εξαπλώθηκε παγκοσμίως λόγω μετατοπίσεων πληθυσμών. Η Νότια Ανατολική Ασία είδε τις πρώτες μεγάλες επιδημίες δέγγης στη δεκαετία του 1950, και το 1975 η δέγγη ήταν συχνή αιτία νοσηλείας και θανάτου.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι περίπου δύο πέμπτα του παγκόσμιου πληθυσμού נמצאים σε κίνδυνο για δέγγη. Σύμφωνα με τις αναφορές του WHO για λοίμωξη δέγγης, οι κορυφαίες χώρες που επηρεάζονται από το 1955 είναι, κατά αριθμό κρουσμάτων:
Βραζιλία - 3.718.531
Ταϊλάνδη - 1.725.000
Κούβα - 927.186
Ινδονησία - 842.689
Κολομβία - 642.729
Μεξικό - 426.724
Φιλιππίνες - 383.816
Ονδούρα - 332.859
Κίνα, Μαλαισία, Βιετνάμ, Μιανμάρ, Πουέρτο Ρίκο, Νικαράγουα και Παραγουάη ακολουθούν κοντά πίσω με χιλιάδες κρούσματα που αναφέρονται στο WHO.
Σε πρόσφατα χρόνια, διάφορες χώρες έχουν δει σοβαρές επιδημίες, όπως η Βενεζουέλα, η οποία ανέφερε 80.000 κρούσματα το 2007 μόνη της. Το ίδιο το έτος, περισσότερες από 890.000 κρούσματα αναφέροθηκαν σε όλη την Αμερική. Το Κέντρο Ελέγχου Ασθενειών λέει ότι η δέγγη θεωρείтся ενδημική στις περισσότερες τροπικές χώρες από το 2005, συμπεριλαμβανομένων των νότιων περιοχών των Ηνωμένων Πολιτειών.
Τα συμπτώματα της δέγγης είναι χαρακτηριστικά της γρίπης: πόνος στις αρθρώσεις και τους μύες (η δέγγη λέγεται «πυρετός σπάσιμου κουτιών» για τον πόνο στα κόκκαλα που προκαλεί), υψηλό πυρετό και έντονα πονοκέφαλα. Αυτά τα συμπτώματα θα εμφανιστούν μετά από περίοδο κουφοποίησης τριών έως 14 ημερών. Τα προσβλημένα άτομα μπορεί να βιώσουν επίσης έξανθημα, ναυτία και έμετος. Ταξιδιώτες σε τροπικές περιοχές που έχουν εκτεθεί σε δάγκωματα κουνουπιών κατά τη διάρκεια της ημέρας πρέπει να είναι προσεκτικοί για αυτά τα συμπτώματα έως δύο εβδομάδες μετά το ταξίδι. Σοβαρά συμπτώματα που απαιτούν άμεση ιατρική φροντίδα περιλαμβάνουν αιμορραγία στα δόντια ή τις μουκώδεις μεμβράνες, και έμετος αίματος.
Περίπου το ένα τοις εκατό των κρουσμάτων δέγγης προχωρά σε αιμορραγική πυρετώδη δέγγη (DHF), μια επικίνδυνη και πιθανώς θανατηφόρα σύμπλοκη της μετάδοσης. Χαρακτηρίζεται από διαστολή του ήπατος και μπορεί να οδηγήσει σε κυκλοφορική ανεπάρκεια. Ο ποσοστό θνησιμότητας για ασθενείς που προχωρούν σε DHF εκτιμάται στο 5 τοις εκατό, αν και με την κατάλληλη κλινική θεραπεία ο ασθενής έχει καλύτερες πιθανότητες ανάκαμψης.
Επειδή τα κουνούπια αναπαράγονται σε υγρότοπους, η δέγγη μπορεί να προληφθεί με καθαρισμό του περιβάλλοντος. Συνηθισμένα μέτρα αναπαραγωγής περιλαμβάνουν νερό που συλλέγεται σε παλιές ελαστικές, γλάστρες, και άλλους δοχείς αποθήκευσης. Ο WHO συνιστά ότι οι κοινότητες που είναι ευαίσθητες στην υψηλή μετάδοση δέγγης να έχουν μια εβδομαδιαία «ημέρα ξηρασίας». Δηλαδή, μια συντονισμένη προσπάθεια να εκκενώσουν και να αδειάσουν όλο το στάσιμο νερό και εσωτερικά και εξωτερικά γύρω από το σπίτι.
Για προσωπική προστασία, ο WHO συνιστά αντικουνουπιούχο μιθτός και κουνουπιώδη, και χρήση οθονών και μυγαλητής στις πόρτες.
Δεν υπάρχει εμβόλιο διαθέσιμο για τη δέγγη. Τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν μετά την υποχώρηση του πυρετού. Η παρακεταμόλη συνιστάται για τη μείωση του πυρετού και τη διαχείριση του πόνου. Αντικοαγουλάντια όπως το ιβουπροφαίνη και η ασπιρίνη πρέπει να αποφεύγονται.
Οι ταξιδιώτες πρέπει να είναι ενήμεροι για αναφορές δέγγης σε τροπικές περιοχές και πρέπει να λάβουν άκρες προφυλάξεις για να αποφύγουν δάγκωματα κουνουπιών. Πέρα από τον αντικουνουπιούχο μιθτό, συνιστάται οι ταξιδιώτες να φοράν ρούχα που καλύπτουν όσο το δυνατόν περισσότερη εκτεθειμένη δέρμα. Μιθτός που περιέχει συγκέντρωση 50 τοις εκατό DEET συνιστάται για μικρά παιδιά, και γονείς με νήπια πρέπει να καλύψουν τα ποδήλατα τους με στενά κουνουπιώδη.
