Η σύντομη απάντηση είναι όχι — οι παγέτες δεν «σκαφαν» τον Κόλπο της Νέας Υόρκης στο sens του να γλουτσώσουν ένα λεκάνη σαν κουτάλι στο μαλακό έδαφος. Η πραγματική προέλευση είναι ένα συναρπαστικό παιχνίδι ποταμικής φθοράς και παγετωνικής ισορροπίας (κίνηση εδάφους).
Ο Κόλπος της Νέας Υόρκης (περιλαμβάνοντας Άνω και Κάτω Κόλπο) είναι θεμελιωδώς μια μερικώς υποβρυχιασμένη κοιλάδα ποταμού που χαραχτήρησε ο προγενέστερος Ποταμός Χάδσον. Κατά τη διάρκεια του Τελευταίου Παγετωνικού Μεγίστου (~20.000 χρόνια πριν), το τεράστιο παγετωνικό πάχος Λαυρεντίδε καλύπτει την περιοχή. Το τεράστιο βάρος αυτού του πάγου κατεθλίψει την κορφή της Γης κάτω (ισοστατική κάμψη).
Ενώ ο παγετωνικός πάχος δεν χαραχτίσει ίδιον τον κόλπο, επιτρέψει στον ποταμό να κόψει βαθύτερα. Επειδή το έδαφος ωθήθηκε κάτω, η βάση επιπέδου του Χάδσον ήταν χαμηλότερη, επιτρέποντάς του να φθάρει ένα βαθύτερο κανάλι περισσότερο νότια από ό,τι σήμερα. Ο ποταμός χαραχτίσει μια κοιλάδα μέσω του τι είναι τώρα η ηπειρωτική φάραγγα.
Όταν ο κλίμα αθέρμανε και ο παγετωνικός πάχος τήκετο (αρχίζοντας ~18.000 χρόνια πριν), δύο πράγματα συνέβησαν ταυτόχρονα:
Το αποτέλεσμα: η βαθιά κοιλάδα ποταμού πλημμύρισε από την ανερχόμενη Ατλαντική, δημιουργώντας τον εκτεταμένο φυσικό λιμéna που γνωρίζουμε σήμερα ως Κόλπο της Νέας Υόρκης. Τα Στενά Βερατζάνο σημειώνουν το περιθώριο της θάλασσας εκείνου του αρχαίου φαράγγιου ποταμού.
Άρα, οι παγέτες δεν σκάφανε τον κόλπο — κατεθλίψαν το έδαφος, αφήσαντας τον ποταμό να κόψει βαθύτερα, μετά τήκεσαν για να πλημμυρίσουν το αποτέλεσμα.
