Ο Ιρανο-Ιρακινός Πόλεμος ξέσπασε στις 22 Σεπτεμβρίου 1980, όταν ο Σαντάμ Χουσεΐν του Ιράκ εισέβαλε στον Ιράν. Γίνει ο διαρκέστερος συμβατικός πόλεμος του 20ου αιώνα, απαιτώντας ~500.000–1 εκατ. ζωές. Οι αιτίες ήταν τοξικό μίγμα γεωπολιτικής, ιδεολογίας, και πόρων:
Το στρατηγικό ποτάμι (που σχηματίζεται από Τίγρη/Ευφράτη) είναι η μόνη πρόσβαση του Ιράκ στον Περσικό Κόλπο. Η Σύμβαση 1937 έδινε τον έλεγχο στο Ιράκ· η Σύμφωνια Αλγήρων 1975 (υπό ιρανική πίεση) μετέβαλε τα σύνορα του θαλβέγκ (μέσης ροής) στον Ιράν. Ο Σαντάμ ακύρωσε τη σύμβαση 1975 το 1980, απαιτώντας πλήρη κυριαρχία.
Η Ισλαμική Επανάσταση του Ιράν το 1979 (Χομεϊνή) απείλησε να εξαγάγει Σιίτη επανάσταση στην Σιίτη πλειοψηφία του Ιράκ (60%) που κυβερνούνταν από Σουνί Βααθιστές. Ο Σαντάμ φοβόταν εσωτερική επανάσταση· ο Χομεϊνής καλούσε στην ανατροπή του Σαντάμ. Αμοιβαίος υπαρξιακός φόβος.
Το Ιράκ επιθυμούσε την πετρελαίουχά πεπραγμένη Χουζεστάν (Αραβική πλειοψηφία, συνόρων με Ιράκ). Ο Σαντάμ ελπίζε σε γρήγορη κατάληψη, αραβική επανάσταση, και κατάρρευση καθεστώτος στο Τεχεράνη.
Οι ΗΠΑ έχασαν τον Ιράν ως σύμμαχο· βλέπαν τον Ιράκ ως φράγμα. Η ΕΣΣΔ οπλίζει και τους δύο. Κόλποι (Κουβέιτ, Σαουδική) χρηματοδοτούν Ιράκ, φοβούμενοι ιρανική επανάσταση. Παγκόσμιες δυνάμεις παρατείνουν τον πόλεμο.
Υπολογισμός του Σαντάμ: πίστευε ότι ο Ιράν ήταν αδύναμος μετά την επανάσταση (καθαρισμένο στρατό, κρίση ομηρων). Αντ' αυτού, η ιρανική «ανθρώπινη κύμα» ανθεκτικότητα και επαναστατικό πάθος σκόνησε και αντέστρεψε τον Ιράκ.
Ο πόλεμος τέλειωσε το Αύγουστος 1988 με το UNSCR 598, ισοπαλία, καταστρεφόμενες οικονομίες, και χρήση χημικών όπλων—αφήνοντας τα σύνορα αμετάβλητα αλλά την περιοχή μόνιμα βλεμμένη.
