Το τοπίο της Καναδάς είναι διάσημα κουκουλωμένο με περισσότερες λίμνες από οποιαδήποτε άλλη χώρα στη Γη—πάνω από δύο εκατομμύρια, κατά την plupart των εκτιμήσεων. Αλλά ποιες γεωλογικές και κλιματικές δυνάμεις δημιούργησαν αυτή την πλούσια υδάτινη κληρονομιά; Η απάντηση βρίσκεται σε έναν τέλειο καταιγισμό αρχαίων παγετώνων, αδιάθυτου υποστρώματος και βορείου κλίματος που παγιδεύει το νερό αντί να το αφήνει να απορροφηθεί.
Ο πρωταρχικός αρχιτέκτονας του λακκωμένου εδάφους της Καναδάς ήταν η Λαυρεντίδα Λέπιστη Παγετώνας, ένας τεράστιος παγετώνας που καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της χώρας κατά την τελευταία Εποχή του Πάγου. Καθώς αυτή η μίλια-παχύ φολίδα προέκρινε και αναχώρησε μέσα σε χιλιετίες, επιδρασε σαν τεράστιος μπουλντόζερ, ξύστησε το τοπίο και γλύφτωσε αμέτρητες κοιλότητες. Όταν ο πάγος τελικά χώνευσε περίπου 10.000 χρόνια πριν, αυτές οι κοιλότητες γεμίσαν με νερό χώνευσης, διαμορφώνοντας την πλειοψηφία των λιμνών που βλέπουμε σήμερα—από τις Grandes Lacs μέχρι τις αμέτρητες μικρότερες υδατοφυλάκια σε ολόκληρο το Καναδικό Ασπίδα.
Στις αρκτικές και υποαρκτικές περιοχές, ο μόνιμος παγετώνας παίζει κρίσιμο υποστηρικτικό ρόλο. Αυτό το μόνιμα παγωμένο έδαφος δημιουργεί αδιάθυτο φράγμα που εμποδίζει το επιφανειακό νερό να διεισδύει προς τα κατώτερα. Αντ' αυτού, η βροχόπτωση και η χιόνωση συσσωρεύονται στην επιφάνεια, δημιουργώντας τις πυκνές «λιμνοπόλεις» που χαρακτηρίζουν τις Βορειοδυτικές Περιφέρειες, τον Νουναβούτ και την βόρεια Κεβέκ.
Υποκείμενο το μεγαλύτερο μέρος της ανατολικής και κεντρικής Καναδάς είναι το Καναδικό Ασπίδα, ένα τεράστιο πλάτος αρχαίου Προκαμβρικού βράχου. Σε αντίθεση με τις ισωματικές λεκάνες όπου το νερό διεισδύει σε υδροφόρους, η σκληρή, κρυσταλλική γρανίτης και γναΐς του Ασπίδας προσφέρει σχεδόν καμία πορότητα. Το νερό δεν έχει που να πάει αλλού παρά να μείνει στην επιφάνεια, συσσωρευμένο στα παγετωνικά λεκάνια.
Η θέση της Καναδάς στα μεσο-βόρεια γεωγραφικά πλάτη εξασφαλίζει επαρκή βροχόπτωση—και βροχή, και χιόνι—σε ολόκληρη τη χώρα. Ένα τεράστιο δίκτυο ποταμών (το Μακένζι, Σεντ Λορέντζ, Νέλσον και αμέτρητα άλλα) συνδέει πολλές λίμνες σε τεράστια συστήματα απορραίσεως, ενώ το ψυχρό κλίμα μειώνει τους ρυθμούς εξάτμισης, επιτρέποντας στις λίμνες να διαμένουν ολόκληρο το χρόνο.
Το αποτέλεσμα αυτής της σύρραξης παραγόντων είναι ένας υδατικός πλούτος χωρίς παράλληλο παγκοσμίως: η Καναδάς κατέχει приблиζοντικά το 20% του παγκόσμιου επιφανειακού γλυκού νερού, ένας πόρος που διαμορφώνει την οικολογία, την οικονομία και την εθνική ταυτότητά της.
