Το «σπίτι Αμερινδίων» δεν είναι ένα μοναδικό τύπος. Οι εννέα αυθαίρετα έθνη της Γουιάνας διαθέτουν ξεχωριστή αρχιτεκτονική που προσαρμόζεται στο περιβάλλον — δάσος υγρασίας, λιβάδι, ποταμιαία ζώνες.
Ιστορικά: Ακαβάιο, Αρεκούνα, Παταμόνα (υψηλά Πακαραίμα). Ορθογώνιο, μήκους 20–50 μέτρων, πλάτους 6–8 μέτρων. Στήλες από ξύλο Wallaba, στέγη από κάλαμη (φοίνικας μανικόλ ή τροολί). Υψωμένο πάτωμα. Εσωτερικά αποartment ανά οικογένεια. Κεντρική σειρά εστιών. Απορρίφθηκε μέσα στον 20ο αιώνα (πίεση από ιεραπόστολους και κυβέρνηση για μονογονεϊκή κατοικία).
Καθολική: Ανοιχτή στα πλαϊά, απότομη καλυμμένη στέγη σεستونους. Κουζίνα, χώρος εργασίας, συγκέντρωση. Ακόμα και σήμερα πανταχού παρών.
Παραλία/ποταμιαία ζώνες (Αράβακ, Γουάρραου, Καρίβ): 1,5–3 μέτρα σε στύλες. Αποφυγή πλημμυρών, αερισμός, αποθήκευση από κάτω. Τοίχοι από ξύλο/σανίδες, στέγη από κάλαμη ή σιδερένια τσάρτινα.
Λιβάδι ( Γουαπισάνα, Μακούσι, Ρουπουνούνι): Τοίχοι από λάσπη σε ξύλινο καρά, στέγη από κάλαμη. Θερμική μάζα για ημερήσιες daoθερμοκρασιακές διακυμάνσεις.
Οι περισσότερες αυθαίρετες οικογένειες ζουν πλέον σε:
– Κυβερνητικά «πυρήνικα σπίτια» (μπλοκ σκυροδέματος, στέγη CGI)
– Αυτοκατασκευασμένα υβρίδια ξύλο/σκυρόδεμα
– Παραδοσιακές μορφές για πολιτιστική χρήση (μπενάμπ, κοινοτικό κέντρο)
Η γνώση για το Longhouse διαμένει στην προφορική παράδοση, την τέχνη (κάλαμη, δέσιμο) και τα νέα πολιτιστικά κέντρα (π.χ. Ινστιτούτο Μπίνα Χιλ, Αννάι). Αρχιτεκτονική = προσαρμογή, όχι στάση.
