Η ιδιότητα «διασταύρωση πολιτισμών» αντανακλά το μοναδικό ρόλο του Μέσου Ανατολής ως γεωγραφικό, πολιτιστικό και ιστορικό κέντρο που συνδέει την Αφρική, την Ασία και την Ευρώπη για χιλιετίες.
Βρισκόμενος στην τομή τριών ηπειρών, ο χώρος διαμορφώνει μια φυσική γέφυρα χέρσου. Η Χερσόνησος του Σινά συνδέει την Αφρική με την Ασία· οι Βόσπορος/Δαρδανέλλια συνδέουν την Μαύρη Θάλασσα με τη Μεσόγειο· τα βουνά Ζάγρος/Ταύρος κατευθύνουν την κίνηση σε προβλέψιμους δρόμους.
Η Μεσοποταμία (Σουμέρ, Ακκάδ, Βαβυλώνας), η Αρχαία Αίγυπτος, η Ελάμ, η Λεβάντ παρήγαγαν τα πρώτα της ανθρωπότητας:
Ιουδαϊσμός, Χριστιανισμός, Ισλάμ γεννήθηκαν εδώ. Οι ιερές γραφές, τα ιερά μέρη (Ιερουσαλήμ, Μέκκα, Μεδίνα, Βηθλεέμ, Νατζάφ) και οι δρομοί πειραματισμού έχουν ελκύσει δισεκατομμύρια, διαμορφώνοντας την παγκόσμια ηθική, το δίκαιο, την τέχνη και την πολιτική.
Χιλιετίες μετανάστευσης, κατακτήσεων και εμπορίου δημιούργησαν ένα πλεκτάνιμα γλωσσών (Αραβικά, Περσικά, Τουρκικά, Εβραϊκά, Κουρδικά, Αραμαϊκά, Αρμενικά, Ελληνικά), αιρέσεων, κουζινών, μουσικής και αρχιτεκτονικής — συνεχώς αναδιαμορφούμενα.
Η κεντρικότητά του τον έκανε αθλοφορία για αυτοκρατορίες (Αιγυπτιακή, Χετταϊκή, Ασσυριακή, Περσική, Μακεδονική, Ρωμαϊκή, Βυζαντινή, Αραβική, Οθωμανική, Βρετανική, Γαλλική). Κάθε κύμα πρόσθεσε νέους πληθυσμούς, διώξε άλλους και ξαναδιάταξε σύνορα — δημιουργώντας διασπορές που εξέπλυναν τον μεσογειακό πολιτισμό παγκοσμίως.
Συνοψίζοντας: Καμία άλλη περιοχή δεν έχει μεσολαβήσει με tanta συνέχεια και ένταση στην ανταλλαγή ανθρώπων, αγαθών, ιδεών και γονιδίων σε όλο το Αφρο-Ευρασιακό ηπειρωτικό μάζα.