Κύπριοι Εβραίοι: Ιστορία δύο χιλιετιών

Η εβραϊκή παρουσία στην Κύπρο είναι μια από τις παλαιότερες συνεχείς διασπορικές κοινότητες, εκτείνεται για πάνω από 2.300 χρόνια. Η ιστορία τους καθρέφτει τα ταραχώδη κατακτήσεις του νησιού.

Ιστορικός τόξος

• Ελληνιστική/Ρωμαϊκή Εποχή (3ος αι. π.Χ. – 4ος αι. μ.Χ.): Μεγάλοι κοινότητες στην Σαλαμίνα, Πάφο, Κίτιον. Οι Πράξεις των Αποστόλων καταγράφουν τον Βαρνάβα (Κύπριο Εβραίο) και τον Παύλο κηρύσσοντας εκεί. Η 115–117 μ.Χ. Διασπορική Επανάσταση εναντίον της Ρώμης καταστρέφει την κοινότητα· η Σαλαμίνα καταστρέφεται.
• Βυζαντινή Περίοδος: Περιορισμοί υπό χριστιανικούς αυτοκράτορες· η κοινότητα μειώνεται αλλά επιμένει.
• Μεσαιωνική (Σταυροφόροι/Λουσινιάνοι/Βενετοί, 1191–1571): Αναβίωση. Εβραίοι από Ευρώπη και Λεβάντε εγκαθίστανται στην Αμμόχωστος, Λευκωσία. Ασχολούνται με εμπόριο, βαφείο υφασμάτων, ιατρική. Υποφέρουν υπό βενετικούς περιορισμούς.
• Οθωμανική Κυριαρχία (1571–1878): Κατάσταση dhimmis. Η κοινότητα σταθεροποιείται· Σεφαρδικές φυγάδες από την Ιβηρία φτάνουν. Ταξίδιotes 19ου αιώνα αναφέρουν μερικές εκατοντάδες οικογένειες.
• Βρετανική Εποχή (1878–1960) & Ανεξαρτησία: Αργή ανάπτυξη. Β' Παγκόσμιος Πόλεμος: η Κύπρος φιλοξενεί εβραϊκούς πρόσφυγες (στρατόπεδα κράτησης για παράνομους μετανάστες στην Παλαιστίνη). 1948: Πολλοί φεύγουν για τον Ισραήλ.

Σήμερα

Περίπου 1.500–2.000 Εβραίοι ζουν στην Κύπρο (κυρίως Λευκωσία, Λεμεσός, Λάρνακα). Η κοινότητα είναι μικτή Ασκεναζική/Σεφαρδική, εξυπηρετείται από συναγωγή, κέντρο Χαμπάντ, εβραϊκό σχολείο, και κορσέρ εγκαταστάσεις. Είναι ενσωματωμένοι επαγγελματίες, επιχειρηματίες, και αυξανόμενος αριθμός Ισραηλινών εξαποδημούντων. Το Κέντρο Εβραϊκής Κοινότητας Κύπρου στη Λάρνακα είναι σύγχρονος κόμβος.

Οι Κύπριοι Εβραίοι έχουν συμβάλει στο εμπόριο, τον πολιτισμό, και το πολυπολιτισμικό ύφασμα του νησιού για χιλιετίες—ζωντανή γέφυρα μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής, και εβραϊκής ιστορίας.