Επίδραση των 95 Τεσών του Luther στην Εκκλησία και την Ευρώπη

Δέκα Μετασχηματιστικές Επιπτώσεις

1. Εκκίνηση Πρωτεσταντικής Μεταρρύθμισης – Προκλήθηκε παπική εξουσία, αδείες, σακραμεντολογια.
2. Ταχεία διάδοση μέσω τυπογραφείου – Παμφλέτες φέραν τις ιδέες σε όλη την Ευρώπη σε εβδομάδες.
3. Κριτική εκκλησιαστικής διαφθοράς – Αδείες, σιμωνία, ιερατική κακοποίηση εκτεθειμένε.
4. Θρησκευτική αποσύνθεση – Εξέλιξη Λουθηρανισμού, Καλβινισμού, Αναβαπτισμού, Αγγλικανισμού.
5. Αναταράξεις αγροτών (1524–25) – Εμπνευσμένοι από «ιερωσύνη όλων των πιστών»· βίαια καταστολή.
6. Καθολική Αντιμετάρρυση – Σύνοδος Τρίντης (1545–63), Ιησουίτες, Ιερεύνηση, μπαροκ τέχνη.
7. Πόλεμοι θρησκείας – Γαλλικοί Πόλεμοι, Τριάντα Χρόνων Πόλεμος (1618–48), 8εκατ.+ νεκροί.
8. Πολιτική αναδιάταξη – Λέγκα Σμαλκαλδικού (Πρωτεστάντες) vs. Καθολική Λέγκα; cuius regio, eius religio.
9. Αύξηση εκπαίδευσης & γραμματισμού – Λαϊκές Βίβλοι, κατηχισμοί, υποχρεωτική σχολή (πρωτεσταντικές περιοχές).
10. Εσωτερική εκκλησιαστική μεταρρύθμιση – Αפילו η Καθολική Εκκλησία αντιμετώπισε κακοποιήσεις, διευκρίνισε δόγμα.

Διαμείνουσα Κληρονομιά

Αναδιαμόρφωσε ευρωπαϊκή θρησκεία, πολιτική, πολιτισμό, νόμο, εκπαίδευση, εθνικές ταυτότητες. Ο σύγχρονος κόσμος—λαϊκισμός, πολυκεντρικότητα, ατομισμός—χρωστάει πολύ σε αυτόν τον ρήγμα.