Ο αναπτυσσόμενος εθνικισμός ήταν η ιδεολογική καύσιμη που μετατρέψε την αντιπαλότητα των ευρωπαϊκών μεγάλων δυνάμεων σε ηπειρωτική έκκαυση. Πώς τάΐσθη το 1914:
Ο 19ος αιώνας είδε την ένωση της Ιταλίας (1861) και της Γερμανίας (1871)—απόδειξη ότι εθνικές/πολιτισμικές ομάδες μπορούν να γίνουν κράτη. Αυτό ενέπνευσε:
Η εθνική παρουσία γινόταν σύνδεση με στρατιωτική ισχύ. Αγώνας Dreadnought (ΗΒ vs Γερμανία), επέκταση καταληκτικής, πολεμικά σχέδια (Schlieffen, Plan XVII). "Πνεύμα της επίθεσης" κυριαρχούσε τη διδασκαλία.
Αποικίες = εθνική μεγαλείο. Διαμελισμός Αφρικής (1880), Κρίσεις Μαρόκου (1905, 1911), Σιδηρόδρομος Baghdad—κάθε κρίση ενίσχυε αφηγήσεις εμείς-εσείς.
Δολοφονία Αρχιδούκα Φρανντς Φερδινάντ από βοσνιάνο σερβικό εθνικιστή (Black Hand) → Αυστριακό τελευταίο συντάγμα στην Σερβία → Ρωσική κινητοποίηση (Πανσλαβικός καθήκον) → Γερμανικό Σχέδιο Schlieffen → Εισαγωγή Γαλλίας/ΗΒ. Οι εθνικιστικές αφηγήσεις έκανε την συμβιβαστικότητα αδύνατη.
Ο εθνικισμός δεν veroorσάζει μόνος του τον ΠΠΙ—αλλά έκανε το σύστημα θραύσιμο, μετατρέψε τοπικές διενέξεις σε εξαφανιστικές δοκιμές, και έδωσε στους ηγέτες εσωτερικό πολιτικό κάλυμμα για πόλεμο. Οι "υπνοβάτες" βαδίζανε στο ρυθμό εθνικιστικών τυμπάνων.