Το «Μεσογειακός» είναι μια σπάνια λέξη που λειτουργεί ταυτόχρονα σε τέσσερις κλίμακες:
Η Μεσόγειος Θάλασσα: 2,5 εκατ. τετρ. χλμ., οριοθετούμενη από τη Νότια Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική, τη Δυτική Ασία. Συνδεδεμένη με τον Ατλαντικό μόνο μέσω της Στενής της Ζιβραλτάρ (14 χλμ.). Έξαιρετική υδρολογία: η εξάτμιση > βροχόπτωση + ποταμικές εισροές → чиста ροή από τον Ατλαντικό, υψηλή αλινότητα (38–39 PSU).
Κόππεν Csa/Csb: Υγρά ήπια χειμώνες, ξερές καυτές καλοκαίρια. Βρίσκεται στις δυτικές ακές των ηπείρων 30°–45° πλάτους: Μεσογειακό λεκάνη, Калифорνία, Κεντρική Χιλή, περιοχή Κέιπ (ΝΑ), ΔΔ/Δ Αουστραλία. Μόνο ~2% της ξηράς γης.
Σκληρόφυλλα φρυγανικά (μάκι, γαρίκ, τάπαρрал, φάινμπος, κουόνγκαν). Πρασινάδα-προσαρμοσμένα, ξερο-αφύλλα, υψηλή ενδεμικότητα. Ένα από τα 36 παγκόσμια hotspots βιοποικιλότητας.
Χιλιετίες ζώνης αλληλεπίδρασης: Φοίνικες, Έλληνες, Ρωμαίοι, Αράβες, Οθωμανοί, Βενετοί, Ευρωπαίοι. Κοινά στοιχεία:
Το «Μεσογειακό» του Μπραουδέλ είναι «άθροισμα ατομικών ιστοριών» — όχι μονόλιθος. Κάθε ακτή διατηρεί ξεχωριστή ταυτότητα. Αλλά η θάλασσα, το κλίμα και χιλιετίες ανταλλαγών δημιουργούν αναγνωρίσιμο οικογενειακό μorfολογικό προφίλ σε 22 σύγχρονες χώρες.