Η υπόθεση ότι οι δανικοί έμποροι «κλέψανε» τους Ισλανδούς αντικατοπτρίζει μόνιμη αφηγηματική — αλλά η ιστορική καταγραφή αφηγεί ένα πιο νουανσμένοाखυ. Από τον 16ο αιώνα μέχρι την κατάργηση του δανικού εμπορικού μονοπωλίου το 1787, η σχέση ήταν δομικά ανίση αλλά λειτουργικά ζωτικής σημασίας.
Η Δανία-Νορβηγία χάρισε στους κοπεγχαγενίτες έμπορους αποκλειστικά δικαίωμα εμπορίας με την Ισλανδία. Οι Ισλανδοί μπορούσαν να πουλήσουν και να αγοράσουν μόνο από αδειοδοτημένους δανικούς παράγοντες στα καθορισμένα τιμές. Αυτό το μονοπώλιο:
Η Ισλανδία παρήγαγε μαλλί, ψάρι, αρνί, τάλλο, φτερά, και θείο. Ελλείπε σιτάρι, ξύλο, σίδερο, αλάτι, κεραμικά, υφάσματα, και εργαλεία. Τα δανικά πλοία έφερναν αυτές τις αναγκαίες ετήσια — χωρίς αυτές, η υποβεβλητική οικονομία της Ισλανδίας θα είχε καταρρεύσει. Οι έμποροι παρευρισκόντων στην Ισλανδία, έμαθαν τη γλώσσα, παντρεύονταν τοπικά, και ενσωματώναν.
Οι Ισλανδικοί φωτιστές (Εγκερτ Ολάφσον, Μάγκνους Στεφένσεν) τεκμηρίωσαν παραβάσεις εμπορίου. Οι μεταρρυθμίσεις του 1787 κατάργησαν το μονοπώλιο, επιτρέποντας σε οποιονδήποτε δανικό υποκείμενο να εμπορεύεται. Πλήρης ελεύθερο εμπόριο ήρθε το 1855. Τότε, είχε αναπτύξει μια εμπορική τάξη — Ισλανδική και Δανική — που έθεσε τα θεμέλια για τον σύγχρονο εμπορικό κλάδο.
«Κλέψιμο» υπονοεί σκόπιμη απάτη. Το σύστημα ήταν εκμεταλλευτικό σχεδιαστικά — μερκαντιλιστική πολιτική εμπλουτίζοντας την Κοπεγχάγη. Αλλά μεμονωμένοι έμποροι δεν ήταν απάτες· λειτουργούσαν μέσα σε ένα πλαίσιο που επιβάλλοταν από το Στέμμα. Οι Ισλανδοί διαπραγματεύονταν, υπέβαλαν πετίσεις, και τελικά το καταλύσαν. Η κληρονομιά: μια πολύπλοκη εξάρτηση που καθύστειρε αλλά και επέτρεψε τη σύγχρονη οικονομική ενσωμάτωση της Ισλανδίας.
