Σημασία της Μονάχου Συμφωνίας 1938
Η Σύμφωνηση του Μονάχου (Σεπτέμβριος 1938) — υπογεγραμμένη από Γερμανία, Ιταλία, Γαλλία, ΗΕ — επέτρεψε στην ναζιστική Γερμανία να ενσωματώσει τη Σουδετη (γερμανοφωνή Τσεχοσλοβακία). Η σημασία της:
- Επιτομή της ευγνωμοσύνης: Το «ειρήνη για τον καιρό μας» του Τσέμπερλιν απέτυχε· ο Χίτλερ είδε αδυναμία.
- Στρατηγικό κέρδος για τη Γερμανία: Τσεχικά οχυρώματα, βιομηχανία (Σκόντα), 3,5 εκατ. γερμανόφωνοι.
- Προδοσία της Τσεχοσλοβακίας: Δεν καλέστηκε· χάσε αμυντικά· πλήρως καταληφθείσα Μαρτίου 1939.
- Απιστία του Συστήματος των Εθνών: Συστηματική ασφάλεια καταρρεύει.
- Ενθάρρυνση Χίτλερ: Πείστηκε ότι η Δύση δεν θα πολεμήσει → εισβολή στη Πολωνία Σεπτέμβριος 1939 → Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος.
- Ηθική αποτυχία: Θυσιάστηκε αυτόνομη δημοκρατία για προσωρινή ειρήνη.
Οι ιστορικοί διαφωνούν αν αγόρασε χρόνο για ξεναμιλισμός· συναίνεση: επιτάχυνε τον πόλεμο τρέφοντας την επιθετικότητα.