Η χερσόνησος Γιουκατάν χωρίζει την Καραϊβική Θάλασσα και τον Κόλπο του Μεξικού, στο νοτιότερο μέρος του Μεξικού. Τρεις ομοσπονδιακές πολιτείες μοιράζονται την περιοχή: Γιουκατάν, Καμπετσέ και Κιντανά Ροο. Μέρες της Μπελίζ και Γουατεμάλα βρίσκονται επίσης στην χερσόνησο. Η πόλη της Κανκούν βρίσκεται νοτιοανατολικά της Γιουκατάν, στην πολιτεία Κιντανά Ροο, μαζί με το πλειοψηφία των ξενοδοχείων και της βιομηχανίας τουρισμού.
Η χερσόνησος Γιουκατάν είναι ένα πλάτωμα ασβέστιο με εκτεταμένα συστήματα σπηλαίων και σφαιροειδών τρυπών. Οι παραλίες της χερσονήσου αποτελούνται από διαβρωμένο ασβέστιο, το οποίο κάνει μια λεπτή, λευκή άμμο. Η πλειοψηφία της ακτογραμμής είναι αμμωδής παραλία, με δάσος λιμνοθαλάσσων και βράχους ασβέστιου. Στον βόρειο της χερσονήσου, στον Κόλπο του Μεξικού, η θεωρία Alvarez θέτει τον κρατήρα της σύγκρουσης που προκάλεσε την εξαφάνιση των δεινοσαύρων.
Η χερσόνησος έχει τροπικό κλίμα, με ετήσιες μέσες θερμοκρασίες γύρω στους 80 βαθμούς F, και μικρή διακύμανση. Συχνά, οι καταιγίδες καταστρέφουν την περιοχή. Η χερσόνησος Γιουκατάν είναι δύσκολη να καλλιεργηθεί. Το 표στέρας είναι σπάνιο και η βροχόπτωση, αν και καταιγιστική, τρέχει γρήγορα. Ο μόνος πόρος γλυκύ νερό στους μαγιανικούς καιρούς ήταν τα σενότες, ή οι κατακτακτικές τρύπες, που κενίζουν την περιοχή.
Ο μαγιανικός πολιτισμός ξεκίνησε περίπου 2500 π.Χ. στη χερσόνησο Γιουκατάν. Μεταξύ 300 και 900 μ.Χ., πολλές πόλεις χτίστηκαν γύρω από την περιοχή. Το 987, οι Τόλτεκ έφτασαν, αναμίγνυαν με τους Μαγιάνους, και τελικά ήρθαν να κυριαρχούν.
Ο μαγιανικός πολιτισμός οργάνωνωσε σε πόλεις-κράτη, οι οποίες πολέμισαν μεταξύ τους. Μετά την επιτυχή κυριαρχία στις άλλες πόλεις, η πόλη Μαγιαπάν και η φυλή Κοκόμ ήρθαν να κυβερνούν την περιοχή μέχρι τη μέση του 13ου αιώνα, όταν οι περισσότερες πόλεις εγκαταλείφθηκαν, πιθανώς λόγω αποτυχημένων συγκομιδών. Οι ισπανικοί εξερευνητές έφτασαν το 1511, μετά από πολλές προσπάθειες κατακτάς την χερσόνησο το 1537. Περισσότερα από 30 φραντζiskanικά μοναστήρια χτίστηκαν για τη χρήση των ιεραπόστολων, μετατρέποντας τους ντόπιους στον καθολικισμό.
Πολλές εξεγέρσεις ακολούθησαν τη σκληρή μεταχείριση των Ινδιάνων, αλλά καταστέλλθηκαν όλες. Όταν το Μεξικό απελευθερώθηκε από την Ισπανία, η χερσόνησος Γιουκατάν έγινε αρχικά ανεξάρτητη περιοχή εντός του Μεξικού, μετατρέπεται σε μαξικανικές πολιτείες κατά την πρώτη μισή του 19ου αιώνα. Τα πρώτα χρόνια της πολιτείας είδαν διάφορες διενέξεις, όχι μόνο φεδεραλιστές-κεντρικοί και φιλελεύθεροι-αντιμεταρρυθμιστές, αλλά και ντόπιες εξεγέρσεις. Η τελευταία εξέγερση ήταν το 1937, η οποία οδήγησε την φεδεραλική κυβέρνηση να vote εκτεταμένη αγροτική μεταρρύθμιση, χορηγώντας στους Ινδιάνους κοινόχρηστα έδαφη.
Η οικονομική ανάπτυξη ήταν ανώμαλη στις τρεις πολιτείες. Η βιομηχανία τουρισμού έφερε οικονομική αναγέννηση στην Κιντανά Ροο, όπου συγκεντρώνεται στην πόλη της Κανκούν.
Πτήσεις στη χερσόνησο Γιουκατάν φτάνουν όχι μόνο από το Μεξικό, αλλά και από τις Ηνωμένες Πολιτείες και διάφορους προορισμούς στην Ευρώπα, κυρίως στο διεθνές αεροδρόμιο Κανκούν. Υπάρχουν επίσης διεθνή αεροδρόμια στη Μερίδα, Κοζουμέλ και Τσετουμάλ· και εθνικό αεροδρόμιο στην Καμπετσέ.
Από την Κανκούν, μια δρομολόγιο δρόμος με τέσσερις λωρίδες διασχίζει την χερσόνησο και περνάει μέσω της Μερίδας προς την πολιτεία Καμπετσέ. Υπάρχουν επτά σταθμοί δρομολογίου και έλεγχοι ασφαλείας στα σύνορα των πολιτειών. Η πλειοψηφία των δωματίων ξενοδοχείων στην περιοχή βρίσκονται στην Κανκούν και Κοζουμέλ, στην πολιτεία Κιντανά Ροο, η οποία από την άρξη της τουριστικής ανάπτυξης το 1970 έχει αναπτύξει σε σημαντικό τουριστικό προορισμό με διεθνές αεροδρόμιο.
Η πολιτεία Καμπετσέ ονομάζεται πιθανώς για τις μαγιανικές λέξεις που σημαίνουν "φίδι" και "καρύδες." Η πρωτεύουσα της πολιτείας είναι η Καμπετσέ, και έγινε μαξικανική πολιτεία το 1862. Η πολιτεία καλύπτει περιοχή 21.926 τετραγωνικών μιλίων, κάνοντάς την ίδιο μέγεθος με την αμερικανική πολιτεία Αϊόβα. Η Καμπετσέ έχει 252 μίλια ακτογραμμής και περιλαμβάνει το Νησί ντελ Κάρμεν, Τζάινα, Τριάνγουλο, και Κάγιο Αρκάς.
Τα βουνά της Καμπετσέ βρίσκονται στα βόρεια και ανατολικά μέρη της πολιτείας, με ένα πλάγιο πεδίο που εκτείνεται νότια. Υπάρχουν μερικές μικρές λίμνες, χωριστά από τα πανταχού παρόντα σενότες, και πολλές λιμνοθαλάσσεις κατά μήκος της ακτής, καθώς και διάφοροι ποτάμιοι. Η πολιτεία έχει περίπου 600.000 κατοίκους, το 85 τοις εκατό των οποίων έχουν τα Ισπανικά ως πρώτη γλώσσα, η πρώτη γλώσσα των υπόλοιπων είναι μαγιανικά. Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι Ρωμαιοκαθολικοί.
Η Γιουκατάν έγινε μαξικανική πολιτεία το 1824. Η πρωτεύουσά της είναι η Μερίδα. Η πολιτεία έχει περιοχή 16.749 τετραγωνικών μιλίων. Γεωγραφικά, αποτελείται κυρίως από χαμηλά έδαφη, καθιζόμενες σε ένα στρώμα ασβέστιου γεμάτο κατακτακτικές τρύπες και υπόγεια λίμνες. Η ακτή έχει μακρές λευκές αμμωδείς παραλίες και δάση λιμνοθαλάσσων. Μικρές περιοχές δάσους βροχής μπορούν να βρεθούν στα σύνορα με την Καμπετσέ.
Η πολιτεία Γιουκατάν έχει πληθυσμό περίπου 1.600.000. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν τα Ισπανικά ως πρώτη γλώσσα, με περίπου 37 τοις εκατό που μιλάνε ντόπιες γλώσσες. Εβδομήντα πέντε τοις εκατό του πληθυσμού είναι Ρωμαιοκαθολικοί. Η οικονομία της πολιτείας εστιάζει σε υπηρεσίες, επεξεργασία τροφίμων, και υφαντικά. Υπάρχουν λίγα εργοστάσια συναρμολόγησης ανήκοντα σε αμερικανικές εταιρείες.
Η πρωτεύουσα της πολιτείας Μερίδα χτίστηκε πάνω σε αρχαία μαγιανικά μνημεία. Μαγιανικοί λίθοι χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή της καθεδρικού ναού.
Η μαξικανική πολιτεία Κιντανά Ροο χωριστή από την Γιουκατάν και έγινε αυτόνομη πολιτεία το 1931. Καθίζει στην ανατολικότερη μέρος της χερσονήσου Γιουκατάν. Η πολιτεία καλύπτει 16.228 τετραγωνικά μίλια. Η πρωτεύουσα είναι η Τσετουμάλ. Υπάρχουν περίπου 900.000 άνθρωποι που ζουν στην πολιτεία, οι περισσότεροι είναι ισπανόφωνοι, με περίπου 23 τοις εκατό που μιλάνε μαγιανικά και άλλες ντόπιες γλώσσες. Περίπου 63 τοις εκατό του πληθυσμού είναι Ρωμαιοκαθολικοί.
Η γεωγραφία είναι γενικά πλάγια, με το νοτιοδυτικό μέρος της πολιτείας ανεβαίνοντας 660 πόδια πάνω από τη θάλασσα. Η ακτογραμμή είναι μακρά και έχει λευκές παραλίες, και ένα κοραλλιογενές ρίφ. Η ακτογραμμή έχει αρκετές λιμνοθαλάσσεις, και εσωτερικά υπάρχουν σπήλαια και κατακτακτικές τρύπες γνωστές ως σενότες.
Η βιομηχανία κυριαρχείται από τον τουρισμό που είναι η πηγή περίπου 90 τοις εκατό της οικονομικής δραστηριότητας της πολιτείας. Μεταξύ 25 και 28 τοις εκατό όλου του μαξικανικού τουρισμού πηγαίνει στην Κανκούν.
Το ανατολικό μέρος της Γιουκατάν χερσονήσου είναι ξερό, με λίγη βλάστηση. Στο δυτικό μέρος, υπάρχει κάποιο δάσος βροχής στην Καμπετσέ, συμπεριλαμβανομένου του Calakmul Biosphere Reserve, με περίπου 400 γιαγουάρ. Τα πιο συνηθισμένα δέντρα είναι κέδρος, κείμπα, πιτς και ποάκ δέντρα. Συνηθισμένα ζώα είναι μουρμούραι, γκρίνια και αρακοίνες. Πούμες, γιαγουάρ, και μακροκέρκαπες μαϊμούδες μπορούν να βρεθούν στις περιοχές δάσους βροχής. Παπαγάλοι, μακάγια, κάρδιναλς και μπλε πουλιά είναι συνηθισμένα πουλιά.
Απάρτι από το δάσος βροχής, υπάρχουν τέσσερα διαφορετικά οικοσυστήματα στη χερσόνησο Γιουκατάν: δάση, σαβάνα, λιμνοθαλάσσεις και ρίφ. Στο δάσος, τα πιο συνηθισμένα δέντρα είναι μαχογάνι, κέδρους, ανατολικά ροδάκινα ροδακινιές και φοίνικες. Τα πιο συνηθισμένα ζώα είναι μουρμούραι, αράχνιοι πιθήκοι, λευκόκερκοι ελάφοι, και ένας τύπος σκύλου που λέγεται τεπεскуϊντλες. Συνηθισμένα πουλιά είναι γαλοπούλες, παπαγάλοι, περιστέρια και αηδόνια.
Στη ξηραισμένη σαβάνα, η βλάστηση είναι λιβάδια και θάμνοι. Οι λιμνοθαλάσσιες δάσος βρίσκονται κατά μήκος της ακτής, με αμφίβια ή υδρόβια ζώα όπως τσιχλόνια, πελεκάνια, πάπιες, μανατείς και αλιγάτορες. Το ασβέστιο ρίφ είναι ένα θαλάσσιο οικοσύστημα, με διάφορα ψάρια και κοράλλια. Η πλειοψηφία της χερσονήσου είναι έντονα καλλιεργημένη. Οι κύριες καλλιέργειες είναι καλαμπόκι, φασόλια, σόργος, πορτοκάλια, μάνγκο και λεμόνια. Πρωτεύον ζώα είναι βόες, χοίροι και άλογα. Λόγω της καλλιέργειας φρούτων, η χερσόνησος Γιουκατάν είναι προμηθευτής μέλιτος.
Κατά μήκος της ακτής, η αλιεία είναι σημαντική. Κυριότερες πιάσεις είναι λαβράκια, χταπόδια και καρχαρίες.
