Πώς οι ΗΠΑ απέκτησαν την γη για τον Κανάλι της Παμάμας

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξασφάλισαν την Ζώνη Καναλιού μέσω συνδυασμού διαπραγματεύσεων, κανονιακοποιημένης διπλωματίας και μιας εύκαιρης επανάστασης.

1. Αποτυχημένη Συνθήκη με τη Κολομβία (1903)

Η Συνθήκη Χέι–Χεράν θα ενοίκιαζε μια ζώνη 6 μιλίων από τη Κολομβία για 10 εκ. $ + 250 χιλ. $/έτος. Η Σύγκλητος της Κολομβίας την απέρριψε, ζητώντας περισσότερα χρήματα.

2. Επανάσταση Παναμάς με υποστήριξη ΗΠΑ

• 3 Νοεμβρίου 1903: Επαναστατικοί της Παναμάς ανακοίνωσαν ανεξαρτησία από τη Κολομβία.
• Αμερικανικά πολεμικά πλοία (Nashville, Dixie) έβλεψαν κινήσεις κολομβιανικών στρατευμάτων.
• Οι ΗΠΑ αναγνώρισαν τη νέα Δημοκρατία της Παναμάς μέσα σε μέρες.

3. Συνθήκη Χέι–Μπουνάου–Βαρίλα (18 Νοε. 1903)

Διαπραγματεύτηκε από τον γαλλικό μηχανικό Φιλιπ Μπουνάου–Βαρίλα (πρέσβης της Παναμάς), χάριζε στις ΗΠΑ «εις τον αιώνα τη χρήση, κατοχή και έλεγχο» μιας ζώνης 10 μιλίων πλάτους για κατασκευή, λειτουργία και άμυνα του καναλιού. Οι ΗΠΑ πλήρωσαν 10 εκ. $ εκ των προτέρων + 250 χιλ. $/έτος (από 1913).

4. Διαμάχη και Πóźτερες Συνθήκες

Οι Παναμινέζοι αντιδρασαν στις διατάξεις της συνθήκης (υπογεγραμμένη από Γάλλο, όχι Παναμινέζο· υπεξαίρεση κυριαρχίας). Διαμαρτυρίες culminated στα 1964 riots της σημαίας. Οι Συνθήκες Τορίγιος–Κάρτερ (1977) ορίζαν χρονοδιάγραμμα μεταβίβασης: πλήρης Παναμινέζικος έλεγχος του καναλιού και της ζώνης μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1999 — το οποίο συνέβη ως προγραμματισμένο.

Η απόκτηση του καναλιού επαληθεύει την αρχή 20ου αιώνα ιμπεριαλιστική φιλοδοξία των ΗΠΑ, η ηλεκτρομηχανική τόλμα και τον μακροχρόνιο τόξο της αποκολονιάσεως.