Η απεχθεια του Μεξικού για την ένωση του Τέξας το 1845 ήταν βαθιά ριζωμένη, με ρίζες σε μια καταιγίδα πολιτικών, εδαφικών και εθνικών θυσιαστηρίων παραπονήσεων που έκανε τον πόλεμο σχεδόν αναπόφευκτο.
Μετά την κέρδισή της ανεξαρτησίας από την Ισπανία το 1821, το Μεξικό υπέφερε να πληθυσμίσει και να διοικήσει τα τεράστια βόρεια εδάφη της. Για να αναπτύξει το Τέξας, η μεξικανική κυβέρνηση ενθάρρυνε αρχικά την αγγλοαμερικανική εγκατάσταση υπό χορήγειες empresario (η αποικία του Στίβεν Φ. Όστιν ήταν η πιο διάσημη). Οι εγκαταστάτες συμφώνησαν να γίνουν μεξικανικοί πολίτες, να μεταβούν στον Καθολικισμό και να σέβονται το μεξικανικό δίκαιο.
Παρόλο τις μεξικανικές διαμαρτυρίες, το Κογκρέσο των ΗΠΑ εγκρίθηκε την ένωση μέσω κοινής ψηφίσματος (Μάρτιος 1845); οι ψηφοφόροι του Τέξας την εβέβαιωσαν (Οκτώβριος 1845). Το Μεξικό διέκοψε διπλωματικές σχέσεις. Όταν στρατιωτικά τμήματα των ΗΠΑ υπό τον Ζακάρι Τέιλορ εκίνησαν στη διενεχόμενη ζώνη Νουέκης (μεταξύ ποταμών Νουέκης και Ρίο Γκράντε), μεξικανικές δυνάμεις επιτέθηκαν — παρέχοντας το πρόσχημα για τη δήλωση πολέμου των ΗΠΑ (Μάιος 1846).
Ο Μεξικανικά-Αμερικανικός Πόλεμος (1846–48) הסתיים σε καταστροφική ήττα για το Μεξικό. Η Συνθήκη του Γουαδαλούπε Ιδαλγκό (1848) ανάγκασε το Μεξικό να παραχωρήσει ~55% του προπολεμικού εδάφους — παρούσα Καλιφόρνια, Νεβάδα, Γιούτα, περισσότερο Αριζόνα και Νέο Μεξικό, και μέρη Κολοράντο και Γουομίνγκ — σε αντάλλαγμα για 15 εκατ. $. Χιλιάδες μεξικανικοί στρατιώτες και πολίτες πέθαναν.
Η ένωση δεν ήταν απλώς εδαφική διαφορά· χτυπούσε την κυριαρχία, την εθνική αξιοπρέπεια και την επιβίωση του Μεξικού ως δημοκρατικό πείραμα. Το τραύμα σχήματισε την μεξικανική ταυτότητα και τις σχέσεις ΗΠΑ-Μεξικού για γενιές.
