Το βυθός του ωκεανού δεν είναι επίπεδα βύθος· είναι δραματική τοπογραφία διαμορφωμένη από την λιθοσφαιρική κίνηση. Πέντε βασικές επαρχίες κυριαρχούν:
Οι υποβρυχιοποιημένες άκρες των ηπείρων, αποτελούμενες από την ηπειρωτική πλακα (ρηχή, <200 μ), την ηπειρωτική κλίση (βαθιά πτώση σε βάθος ωκεανού) και την ηπειρωτική προεξοχή (αμμώδης απώλεια). Δύο τύποι:
Το μακρύτερο βουνόσειρα της Γης (~65.000 χλμ), περιστρέφεται μέσα σε όλους τους ωκεανικούς λεκάνες. Διαμορφώνεται στις αποκλιντικές πλατύες συνόρων όπου νέα ωκεανική κρίση δημιουργείται από την επέκταση θαλάσσιου εδάφους. Χαρακτηριστικά: αξονική φάραγγα ρήξης, υδροθερμικές πηγές (μαύρες καπνοδόχοι), βησσαλτικές ηφαιστείες. Παραδείγματα: Μέση Ατλαντική Κατακερματισμένη, Ανατολική Ειρηνική Ανάδυσση.
Τα βαθύτερα σημεία του ωκεανού (μέχρι 11.000 μ στη φάραγγα Μαριάνας, Challenger Deep). Διαμορφώνονται στις συγκλιντικές συνόρων όπου μια πλάκα υποβρύχιοποιείται κάτω από την άλλη. Συνδέονται με μεγάλους σεισμούς, ηφαιστειακότητα (νησιωτικές αλύσεις) και υδαλικά οικοσυστήματα.
Εξοχικές, εκπληκτικά επίπεδες περιοχές (κλίση <1:1000) σε βάθος 3.000–6.000 μ. Καλύπτουν ~50% της επιφάνειας της Γης. Διαμορφώνονται από παχύ υλικό (τουρβιδίτες, πελαγικό πηλό, βιογενή οζό) που καλύπτει την τραχύ βησσαλτική κρίση. Στέγουν μανδάνια μανγανίου, ξενοφύφορα και αβυσσαλέες ψάρες.
Υποβρύχιες ηφαίστειες που ανεβαίνουν ≥1.000 μ από τον βυθό αλλά δεν βγαίνουν στην επιφάνεια. Τα Γουιότ είναι επίπεδες κορυφές υποβρυχίων ηφαιστείων (ερωδιώθηκαν όταν ήταν στο επίπεδο θαλάσσας, μετά υποβρύχισε). Εκτιμώνται >100.000 παγκοσμίως. Θερμές πηγές βιοποικιλότητας, ανωδύνησης και αλιείας. Αλύσεις (π.χ. Χαβάι-Εμπερόρ) καταγράφουν κίνηση πλακών πάνω σε μαντλεία στρώματα.
