# Travel >> Ταξίδια > >> Προορισμοί >> Αφρική

Ανθρωπο-περιβαλλοντική αλληλεπίδραση στη Σρι Λάνκα: Πίεσεις & Απαντήσεις

Η Σρι Λάνκα, τροπικό νησί (65.610 km²) ντίου της νότιας Ινδίας, εμφανίζει έντονες ανθρωπο-περιβαλλοντικές δυναμικές που σχήνονται από την τοπογραφία, το κλίμα και την αναπτυξιακή πορεία της.

1. Γεωργία & Χρήση Γης (Κυρίαρχη Αλληλεπίδραση)

Υγρή Ζώνη (ΝΔ): Καλλιεργήσεις φυτείων – Τσάι (κεντρικά ηπειρώματα), Καουτσούκ, Καρύδα (χαμηλά). Κυριαρχία μικροκαλλιεργητών. Εrosion εδάφους σε κατακόρυφες κλίσεις.
Ξηρά Ζώνη (Β/Α): Αρχαία υδραυλική πολιτισμός – συστήματα δεξαμενών (wewa) κασκαδών για ρύζι. Σύγχρονη αποκλίση Mahaweli (1970) επεκτάθηκε η άρδευση. Κατακερματισμός υδατοφόρων, αλατότητα.
Αποδάση: Δασική κάλυψη 70% (1900) → ~30% (2020). Δραστές: φυτείες, chena (μετατοπιζόμενη καλλιέργεια), παραπόνηση, ορυχεία πετρελαίου. Κατακερματισμός απειλεί ενδημικά.

2. Υδάτινοι Πόροι

103 λεκάνες ποταμών. Διαθεσιμότητα ανά κάπιτα μειώνεται (2.500 m³/έτος → όριο στρες).
Ρύπανση: Γεωχημικά (CKDu – Χρονική Νεφρική Ασθένεια αγνωστής αιτιολογίας στο NCP), βιομηχανικά απόβλητα, αστικά λύματα.
Υδροηλεκτρικά ~35% ηλεκτρικής ενέργειας· ευπάθεια κλίματος (ξηρασίες).

3. Βιοποικιλότητα & Διατήρηση

Hotspot: Δυτικά Ghats/Σρι Λάνκα. Υψηλή ενδημικότητα (16% φυτών, 50%+ αμφιβίων/ερπετών).
Απειλές: Απώλεια البيئات, σύγκρουση ανθρώπου-άγριας ζωής (ελάφια, λεοπάρδους), furtive, εισβάλλοντα είδη (Prosopis, υάκινθος νερού).
Προστατευόμενες Περιοχές: 26 εθνικά πάρκα, 61 καταφύγια, 3 βιοσφαιρικά καταφύγια (Σινχαράτζα, Χουρούλου, Μπουντάλα). 30% γης υπό κάποια προστασία.

4. Αστικοποίηση & Βιομηχανία

Δυτική Επαρχία (Κολόνιο) = 28% πληθυσμός, 45% ΑΕΠ. Κυκλοφοριακό συμφόρηση, ατμοσφαιρική ρύπανση (PM2.5), κρίση στερεών αποβλήτων (κατάρρευση Μεεθοταμούλα 2017).
Βιομηχανικές ζώνες (Κατουναγιάκε, Μπιγιάγκα, Χοράνα) – διαχείριση απόβλητων βελτιώνεται αλλά μένουν κενά.

5. Ακτογραμμικά & Θαλάσσια Συστήματα

Σύγκριση τουρισμού (Νότια/Δυτικές ακτογραμμές). Αμμοεμπορία, αμμοεμπορία κοραλλιών (ιστορικά), απώλεια φραγμιτών (φάρμες γαρίδων), πλαστική ρύπανση.
Τσουνάμι 2004 αναδιαμόρφωσε πολιτική: Σχέδιο Διαχείρισης Ακτοζώνης, κανόνες απομάκρυνσης.

6. Κλιματική Αλλαγή

Αύξηση επιπέδου θάλασσας απειλεί χαμηλά εδάφη (Τζάφνα, Κολόνιο, Γκάλ).
Αυξημένη ένταση κυκλώνων (σπάνια αλλά αυξανόμενη).
Διακύμανση βροχόπτωσης: πιό έντονες υγρές περιόδους, μακρύτερες ξηρές περιόδους – επιπτώσεις τσαγιού, ρυζιού, υδροηλεκτρικά.