Αποικιακή Εκμετάλλευση στη Ζάμπια: Τι Έκαναν οι Αποικοκράτορες
Η βρετανική αποικιακή κυριαρχία (Βόρεια Ροδεσία, 1890–1964) εξέσπασε πλούτο μέσω συστηματικής εκμετάλλευσης:
- Εξόρυξη Μεταλλευμάτων: Χαλκός, κόβαλτος, μόλυβδος, ψευδάργυρος – εξορύσσονταν από εταιρείες (BSAC, αργότερα Anglo American, Roan Selection Trust) με ελάχιστο τοπικό όφελος.
- Απαλλοτρίωση Γης: Οι καλύτερες γαίες κρατόντου για λευκούς αποίκους/εταιρείες· οι Αφρικανοί ώθησαν σε αποθεματικές περιοχές.
- Αναγκαστική Εργασία: Το σύστημα Chibalo αναγκάζει άντρες να δουλεύουν στα ορυχεία/φυτεύσεις· χαμηλές αμοιβές, σκληρές συνθήκες.
- Πολιτική Εξαίρεση: Καμία αφρικανική αντιπροσώπευση μέχρι τέλη 1940· Συμβούλιο Νομοθετητικό κυριαρχήθηκε από αποίκους.
- Πολιτιστική Κατάδυση: ΜISSIONARY σχολεία επέβαλαν αγγλικά/χριστιανισμό· θνησιματικές γλώσσες, έθιμα περιθωριακόποιησαν.
- Εθνική Διαίρεση: «Διάσχισε και βασίλευε» ευνοούσε ορισμένες ομάδες για διοίκηση/εργασία.
- Αμελημένες Υπηρεσίες: Ελάχιστη φροντίδα υγείας, εκπαίδευση, υποδομή για Αφρικανούς.
- Περιβαλλοντική Βλάβη: Ρύπανση ορυχείων, αποδάση, φθορά εδάφους.
Η ανεξαρτησία (1964) κληρονόμησε καμπυλοειδές οικονομία και βαθιά κοινωνικές ραγδασίες.