Η κινεζική κουζίνα δεν είναι μονόλιθος—είναι ένα αστερισμός τοπικών παραδόσεων (Σιτσουάν, Καντonesa, Σαντονγκ, Τζιανγκσου, Τζετζιανγκ, Φουκιάν, Χουνάν, Αγχουϊ—οι «Οκτώ Μεγάλες Κουζίνες») καθώς και αυτοκρατορικές, μουσουλμάνες και διασπορικές κλάδες. Πέντε παγκοσμίως αναγνωρισμένα πιάτα εικονογραφούν αυτή την ποικιλία.
Δεν είναι ένα μεμονωμένο πιάτο αλλά στυλ: μικρές σερβίρες που συνοδεύουν το τσάι (γiam τσα). Ατμώδεις, τηγανητές, ψητές.
Γεμίζουν τη πέπετα, την φυσούν με αέρα, τη βραφούν, τη ψήνουν σε κλειστό φούρνο (καρπόξυλο) ή κρεμασμένο φούρνο. Χτενική δέρμα, σουκουλατόκοκκινο κρέας. Σερβίρεται στο τραπέζι:
Ιστορικά: Τσυαντσουντέ (1864, κρεμασμένος φούρνος), Μπιένιφάνγκ (1416, κλειστός φούρνος).
Ονομάστηκε από τον Τινγκ Ποτζέν (κβερνέτορας Τσιν, τίτλος Κονγκ Πाओ). Κομμάτια κοτόπουλου, φιστίκια, ξερά πιπεριές, πιπεριές Σιτσουάν (χουα τζιάο), κρεμμύδια. Υπογραφή μα-λα (αναισθησιογόνο-πικάντικο). Αυθεντικό χρησιμοποιεί σκούρο κρέας, χωρίς πιπεριές φλωρίνες, χωρίς πορτοκαλί γλάσσα (αυτό είναι αμερικανο-κινεζικό).
«Τοφού της λεπρού(old woman)». Μαλακό τοφού, χοιρινό/μοσχάρι κεμασμένο, ντουμπαντζιανγκ (ζυμωμένη πάστα φασόλων-πιπεριών), χουα τζιάο, σκόρδο, τζίντζερ, μπουγιάτι. Μαλακό, φωτεινό, αναισθησιογόνο. Χορτοφαγικές εκδοχές παραλείπουν κρέας, ενισχύουν μανιτάρια/ζύμωση.
Τοφού, ξύλο αχλάδες, μπουρμπουρίστικα, λουλούδια ημεροκαλλίας, χοιρινό, φέτες αυγού. Ξινή: Οξύς Τσινκιάνκ (τζενγκιανγκ ξιαγκτσου). Πικάντικη: Λευκή πιπεριά (όχι πιπερολάδι). Συσταθεί με αμύλη κουκουρούζιου. Βασικό πιάτο σε εστιατόρια παγκοσμίως.
Σιαολόνγμπαο (σουπ ντολμάδες), Ντονγκπο κρέας, Μελισσοκομική μελιτζάνα, Μετουσιασμένο κοτόπουλο, Λαντζού ρες νουντλς, Διαβαίνοντας τη γέφυρα νουντλς, Πτωχιάτικο κοτόπουλο, Βρώμικο τοφού, Αιώνιο αυγό... καθένας μια πύλη προς την ιστορία μιας περιοχής.