Φόρτος Ποταμού: Οι Τρεις Τρόποι Με Τους Οποιούς Οι Ποταμοί Μεταφέρουν Το Βάρος τους
Φόρτος ποταμού = συνολικό στερεό υλικό που μεταφέρεται από έναν ποταμό. Κινείται σε τρία متميزة τρόπους, καθένας διακυβερνάται από μέγεθος σωματιδίου και υδραυλική ροή:
1. Φόρτος Έδαφους (Traction Load)
- Μηχανισμός: Κυλίσιμο, ολισθήση, άλμα (saltating) κατά μήκος πάτωμα.
- Σωματίδια: Χαλίκια, βότσαλοι, βράχοι (>2 χλμ).
- Μέρος: ~5–15% συνολικού φορτίου (κατά βάρος), αλλά κάνει τη βαρύ γεωμορφολογική δουλειά (διαμόρφωση ρεύματος).
- Τύποι: Meyer-Peter & Müller, Einstein-Brown, Wilcock-Crowe.
2. Αιωρούμενος Φόρτος
- Μηχανισμός: Κρατιέται στη στήλη νερού από ταραχή (u* > wₛ).
- Σωματίδια: Άμμος, ιλύς, άργιλος (0,002–2 χλμ).
- Μέρος: ~80–95% συνολικού φορτίου (πιο ορατό — λάσπιο νερό).
- Μέτρηση: Συλλέκτες βαθός-ενοποιημένοι (US DH-48, D-96).
3. Διαλυμένος Φόρτος
- Μηχανισμός: Ιόντα στην πραγματική διάλυση.
- Σωματίδια: Ca²⁺, Mg²⁺, Na⁺, K⁺, HCO₃⁻, SO₄²⁻, Cl⁻, SiO₂(aq).
- Μέρος: ~5–15% (ψηλότερο σε λεκάνες ασβέστων).
- Πηγή: Χημική εξέλιξη (ανθρακίωση, υδρόλυση).
Έλεγχοι Φορτίου
- Απορροή (Q): Φόρτος ∝ Q^b (b ~1,5–3 για αιωρούμενο).
- Ταχύτητα / Κλίση: Μεγαλύτερη ρευστότητα ρεύματος → περισσότερη μεταφορά.
- Υλικό Πάτωμα/Όχθες: Ιλυκό (προμήθεια-απεριόριστη) vs βράχος (προμήθεια-περιορισμένη).
- Φυτία / Χρήση Γης: Αποδάση → 10–100× ιλύ παραγόμενη.
Γιατί Είναι Σημασία
- Μορφολογία ρεύματος (πλεκόμενο vs μαειανδρικό).
- Ιλύωση φραγμάτων (ζωή).
- Ποιότητα νερού (πηνωδές, θρεπτικά, ρύπανα).
- Ακτιναίοι προϋπολογισμοί ιλύος (επιβίωση δέλτα).
Ο φόρτος ενός ποταμού είναι το γεωλογικό βιογραφικό του — γραμμένο σε λάσπη, άμμο, και διαλυμένα ιόντα.