Οι ελός—δασώδεις υγρότοποι με στάσιμο νερό—είναι μεταξύ των παραγωγικότερων και πολύτιμων οικοσυστημάτων της Γης. Παρέχουν κρίσιμες υπηρεσίες που υποστηρίζουν τη βιοποικιλότητα, την υδατική ασφάλεια και την κλιματική σταθερότητα.
Αργή ροή και πυκνή βλάστηση παγιδεύουν ιλύς, απορροφούν θρεπτικά (Ν, Π), και αποσυναρμολογούν ρύπους (πειστικόγραφα, βαρέα μέταλλα, παθογόνα). Φυσική επεξεργασία λυμάτων.
Ενεργούν ως σφουγγάρια: αποθηκεύουν νερό πλημμύρας κατά τη διάρκεια καταιγίδων, απελευθερώνουν αργά. Μειώνουν τις κορυφαίες ροές κατευθυνόμενες, προστατεύοντας κοινότητες και υποδομές.
Διαστράγγιση μέσω εδαφών ελών αναπληρώνει υδατοφόρα—κρίσιμο για πόσιμο νερό, άρδευση και βασική ροή ποταμών.
Μοναδική υδρολογία υποστηρίζει εξειδικευμένη φλωρά (κυπαρισσιά, τυπέλο, μανγκρόβια) και φαύνα (αμφίβια, ερπετά, πτηνά, ψάρια, αφοσπόνδυλα). Πολλά απειλούμενα είδη εξαρτώνται από ελώς.
Αναεροβικές/αεροβικές διεπαφές οδηγούν σε αποαζώτωση, θειική κύκλωση, επεξεργασία άνθρακα. Εξάγουν οργανική ύλη σε γειτονικά νερά, τρέφοντας τροφικά δίκτυα.
Τα υγρά εδάφη εμποδίζουν την αποσύνθεση. Οι ελός αποθηκεύουν 20–30% του παγκόσμιου εδαφικού άνθρακα παρόλο που καλύπτουν 3% της χερσαίας έκτασης. Οι τυρλοελοί είναι θησαυροί άνθρακα. Η αποστράγγιση απελευθερώνει τεράστιο CO₂.
Ριζικά πλέγματα και βυθισμένοι κορμοί σταθεροποιούν ακτογραμμές και ποταμιακές όχθες ενάντια σε κύματα, ρεύματα και κύματα πλοίων.
Αλιεία, ξύλο, αναψυχή (πτηνοπαρατήρηση, καγιάκ, κυνηγί), τουρισμός, πολιτιστική/πνευματική αξία (π.χ. Έβεργλεϊντς, Οκαβάνγκο, Σουνδαρμπάνς). Οικονομική αξία: $10.000–$20.000/εκτάριο/έτος.
~50% παγκόσμιων υγρότοπων χαμένοι από το 1900 (αποστράγγιση, μετατροπή, ρύπανση, κλίμα). Προστασία και αποκατάσταση (Σύμβαση Ράμσαρ) είναι επείγουσες προτεραιότητες.
