Ο Ποτάμιος Γιάντζι: Η Χρυσή Αρτηρία της Κίνας
Ο ποτάμιος Γιάντζι (Chang Jiang — «Μακρύς Ποτάμιος») είναι ο μεγαλύτερος ποτάμιος της Ασίας και ο τρίτος μεγαλύτερος παγκοσμίως (μετά τον Νεάλο και τον Αμαζόνια). Ρεει 6.300 χλμ (3.915 μίλια) από το Θιβετικό Πλατό στο Ανατολικό Κυπέλλιο, εντελώς μέσα στη Κίνα.
Από την Πηγή στη Θάλασσα
- Πηγή: Παγέτωνες των ορέων Τανγκουλά (Πλατό Κینگχαϊ-Θιβέτ), ~5.200 μ υψόμετρο.
- Άνω Ρεύματα (Τσινσιά Τσιάνγκ): Βαθιά φαράγγια, απότομες κλίσεις (Φαράγγι Τάιγερ Λιπινγκ, Three Parallel Rivers UNESCO).
- Μέσα Ρεύματα: Λεκάνη Σιτσουάν, Τρεις Φαράγγια (Τσιουτάνγκ, Γου, Ξιλινγκ), μετά η εκτεταμένη Πεδιάδα Τσιάνγχαν.
- Κάτω Ρεύματα: Ευρύ, διαβάσιμο русλο μέσω Γουάν, Νάνκιν, στο Δέλτα Γιάντζι (Σάνχαϊ).
- Έκβολή: Ανατολικό Κυπέλλιο κοντά στη Σάνχαϊ, διαμορφώνοντας τεράστια εκβολή.
Η Λεκάνη του Γιάντζι: Ο Πυρήνας της Κίνας
- Εμβαδόν: 1,8 εκατομμύριο χλμ² (~1/5 της ξηράς της Κίνας).
- Πληθυσμός: ~400 εκατ. (γέγονε 1/3 της Κίνας).
- Οικονομία: Παραγωγεί ~45% του ΑΕΠ της Κίνας. Μεγάλες πόλεις: Τσονγκκίν, Γουάν, Νάνκιν, Σάνχαϊ.
- Γεωργία: Ρυζοκαλλιεργητικό της Κίνας (μέσα/κάτω ρεύματα).
- Μεταφορές: Διαβάσιμο ολόκληρο το έτος μέχρι Τσονγκκίν (2.400 χλμ εσωτερικά). «Χρυσός Υδατόδρομος».
Φράγμα Τριών Φαράγγιων: Θαύμα Μηχανικής και Διαμάχη
Μεγαλύτερο υδροηλεκτρικό έργο του κόσμου (22,5 GW). Οφέλη: έλεγχος πλημμυρών, βελτίωση πλοήγησης, καθαρή ενέργεια. Κόστη: 1,3 εκατ. μετατοπισμένοι, οικολογική διαταραχή, στερήση ιλύος κατωτέρω, σεισμικός κίνδυνος.
Πολιτιστική Ψυχή
Ο Γιάντζι είναι η «Μητέρα Ποτάμιος» της κινεζικής πολιτείας—κοίλια παλαιών πολιτισμών (Μπα, Τσου, Γου), έμπνευση ποιητών (Λι Μπάι, Ντου Φου), και σύμβολο εθνικής ενότητας. Η υγεία του είναι η υγεία της Κίνας.