Quasi-Αξιολόγηση: Αξιολόγηση Παρεμβάσεων Χωρίς Τυχαίες Ομάδες Έλεγχου
Quasi-αξιολόγηση (ή quasi-πειραματική αξιολόγηση) εκτιμά την αποτελεσματικότητα προγράμματος όταν η τυχαία ανάθεση σε ομάδες θεραπείας και ελέγχου δεν είναι εφικτή.
Πότε Χρησιμοποιείται
- Ηθικά/πρακτικά εμπόδια στη τυχαιοποίηση.
- Πρόγραμμα ήδη υλοποιημένο σε κλίμακα.
- Πολιτικές αλλαγές που επηρεάζουν ολόκληρους πληθυσμούς.
Συχνά Σχέδια
- Matching: Ζευγώνει συμμετέχοντες σε covariates (ηλικία, εισόδημα, κ.λπ.).
- Propensity Score Matching: Στατιστικό μοντέλο προβλέπει πιθανότητα θεραπείας· ταιριάζει σε σκορ.
- Regression Discontinuity: Συγκρίνει μονάδες ακριβώς πάνω/κάτω από cutoff.
- Interrupted Time Series: Παρακολουθεί αποτελέσματα πριν/μετά παρέμβαση.
- Difference-in-Differences: Συγκρίνει τάσεις θεραπείας/ελέγχου με την πάροδο του χρόνου.
Περιορισμοί
Λιγότερη εσωτερική εγκυρότητα από RCTs· ευάλωτη σε μη παρατηρούμενα confounding. Σκληρός σχεδιασμός και ανάλυση ευαισθησίας είναι κρίσιμοι.