Η δωδεκαετιά απουσία του Οδυσσέα από την Ιθάκη διαιρείται καθαρά σε δύο διακριτικές φάσεις, καθεμία κατευθυνόμενη από διαφορετικό καταλύτη: ανθρώπινο σύγκρουση και θεϊκή τιμωρία.
Ως μνηστήρας της Ελένης, ο Οδυσσέας δέσμευε από τον Όρκο του Τυνδάρειου να αμυνθεί τον γάμο του Μενέλαου. Προσπάθησε να αποφύγει τη στρατεία φαινομένη τρελότητα (αροτρίαν με αλάτι), αλλά ο Παλαμήδης τον έκλειψε βάζοντας το νήπιο Τηλέμαχο στο σουλάχι.
Στην Τροία, ο Οδυσσέας ξεχώρισε μέσω μῆτις (κερδαλεή νοημοσύνη) και όχι πολεμική ικανότητα:
Το ταξίδι επιστροφής (νόστος) γίνεται δέκαετη κακώδεις λόγω οργής Ποσειδώνα, που ξεσπούδασε από συγκεκριμένη πράξη:
Στη γη των Κυκλώπων, ο Οδυσσέας τυφλώσε τον Πολύφημο, γιο του Ποσειδώνα. Όταν ο Πολύφημος προσεύχτηκε για τιμωρία, ο Ποσειδώνας καταράσατο τον Οδυσσέα να πλανηθεί, να χάσει όλους τους συντρόφους και να επιστρέψει μόνος σε ταραχμένη οικία.
Κύρια επεισόδια θείου εμποδίου:
Η 10+10 συμμετρία είναι מכוונת: πόλεμος (συλλογικό, δημόσιο, κλέος-ζητούμενο) vs πλανή (μονοπάτι, ιδιωτικό, επιβίωσης-εστιασμένο). Και τα δύο δοκιμάζουν μήτις· η δεύτερη απαιτεί σωφροσύνη (αυτοπεριορισμός) έναντι πειρασμών (αθανασία Καλυψούς, λήθη Λωτός, γνώση Σειραινών).
Η διώξη του Ποσειδώνα αντιπροσωπεύει την κοσμική τάξη που επιβάλλει συνέπειες για παραβίαση ξενίας (νόμος ξενίου-φιλοξενούμενου) ακόμα και εναντίον монструοῦ ξενιστή. Η παράλληλη προστασία της Αθηνάς ισορροποεί το αφηγηματικό—η θεϊκή δικαιοσύνη δεν είναι μονόλιθος.
