Η Πράγα της Άνοιξης: Το Σύντομο Άνθος της Τσεχοσλοβακίας «Σοσιαλισμός με Ανθρώπινο Πρόσωπο»

Η Πράγα της Άνοιξης (5 Ιανουαρίου – 21 Αυγούστου 1968) ήταν περίοδος πολιτικής λιβεραλισμού στη Τσεχοσλοβακία υπό τον ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος Αλεξάντερ Ντουμπτσέκ, προσπαθώντας να δημιουργήσει «σοσιαλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο».

Εισαχθείσες Μεταρρυθμίσεις

• Χαλάρωση λογοκρισίας· ανθοειδής ελεύθερη τύπος
• Ελευθερία έκφρασης, συνάθροισης, ταξιδιωτικού
• Αποκατάσταση θυμάτων καθαρισμών (δίκη Σλάνσκυ, κ.λπ.)
• Οικονομική αποκεντρωτική (Ota Šik's «New Economic Model»)
• Ομοσπονδιακή οργάνωση: Τσέχικ & Σλοβάκικ δημοκρατίες (Τσεχοσλοβακική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία)
• Περιορισμένες πολυκομματικές συζητήσεις

Σοβιετική Αντίδραση: Επιχείρηση Δούναβης

Στις 20–21 Αυγούστου 1968, ~250.000 στρατός Βαρσοβίας (ΕΣΣΔ, Βουλγαρία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ανατολική Γερμανία) εισβάλλον. Ρουμανία και Αλβανία αρνούνται. Ο Ντουμπτσέκ συλλαμβάνεται, πηγαίνει Μόσχα, αναγκάζεται να υπογράψει τη «Δήλωση Βρατισλάβας» αναστρέφοντας τις μεταρρυθμίσεις.

Επιπτώσεις

• ~108 νεκροί, 500+ τραυματισμοί σε μη βίαιη αντίσταση
• 100.000+ μετανάστευσαν το 1968–69
• «Κανονικοποίηση» (1969–87): Γκουστάβ Χουσάκ καθαρίζει μεταρρυθμιστές, επανέρχεται ορθοδοξία
• Κίνημα Charter 77 αποσπάται (1977)

Κληρονομιά

Η Πράγα της Άνοιξης απέδειξε ότι ο μεταρρυθμιστικός κομμουνισμός ήταν αδύνατος υπό σοβιετική ηγεμονία. Έδωσε έμπνευση στο ευροκομμουνισμό, υποκόπησαν την αξιοπιστία δυτικών κομμουνιστικών κομμάτων, και γίνεται πρότυπο για την 1989 Ματαίωση του Βελούδου—υπό τον Βακλάβ Χαβέλ, υποστηρικτή της Άνοιξης.