Τα σύνορα της Ευρώπης: Θάλασσες, βουνά και πολιτικά όρια

Τα σύνορα της Ευρώπης είναι συνδυασμός σαφούς φυσικής γεωγραφίας και πολύπλοκης πολιτικής ιστορίας. Σε αντίθεση με ηπείρους με ακτογραμμές από όλες τις πλευρές, η ανατολική граница της Ευρώπης είναι εξ ολοκλήρου χερσαία και αμφισβητήσιμη.

Θαλάσσια σύνορα (Βόρεια, Δυτικά, Νότια)

Βόρειο Σύνορο

• Αρκτικός Ωκεανός — Θάλασσα Μπάρετς, Θάλασσα Καρά (βορειοανατολικά)
• Νορβηγική Θάλασσα — Δυτικά της Σκανδιναβίας
• Βόρεια Θάλασσα — Νότιοδυτικά, χωρίζει από το ΗΒ

Δυτικό Σύνορο

• Ατλαντικός Ωκεανός — Ολόκληρη η δυτική ακτόγραμμα
• Κόλπος της Μπισκάης — Γαλλία/Ισπανία
• Αγγλικό Κήπος / Λα Μάντς — Χωρίζει από το ΗΒ

Νότιο Σύνορο

• Μεσογειακός Ωκεανός — Ολόκληρη η νότια ακτογραμμή
• Υπολειπόμενες θάλασσες: Αλμποράν, Βαλεαρική, Λιγουριανή, Τυρρηνική, Αδριατική, Ιόνιο, Αιγαίο, Λεβαντίν
• Μαύρη Θάλασσα — Συνδέεται μέσω Βοσπόρου/Δαρδανελλίων· ακτές Τουρκίας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Ουκρανίας, Ρωσίας, Γεωργίας
• Θάλασσα του Αζόφ — Βορειοανατολικά Μαύρης Θάλασσας

Χερσαία σύνορα (Ανατολικά και Νότιοανατολικά)

Συμβατικό Ανατολικό Όριο (Φυσική Γεωγραφία)

• Ουράλια Όρη — Βόρεια-νότια καμψή (2.500 χλμ) από την Αρκτική μέχρι το Καζακστάν. Πολλαπλά αποδεκτά ως διαχωρισμός Ευρώπης-Ασίας.
• Ποταμός Ουράλιος — Νότια από τα Ουράλια μέχρι την Κάσπια Θάλασσα
• Κάσπια Θάλασσα — Μεγαλύτερη εσωτερική θάλασσα κόσμου· βόρεια ακτογραμμή = όριο
• Καύκασος Όρη — Υδρολογικό διαμέρισμα Μεγάλου Καυκάσου (πιο συνηθισμένος σύγχρονος ορισμός)
• Μαύρη Θάλασσα — Στο Μεσόγειο μέσω Τουρκικών Στενών

Εναλλακτικοί Ανατολικοί Ορισμοί

• Χαμηλώματα Κούμα-Μάνυτς — Γεωλογικός διαχωρισμός βορειότερα του Καυκάσου (παλαιότερος σοβιετικός ορισμός)
• Πολιτικά όρια: Όρια ΕΕ/ΝΑΤΟ ≠ ηπειρωτικά όρια
• Πολιτιστικός/ιστορικός: "Ευρώπη" εκτείνεται όπου κυριαρχεί ευρωπαϊκός πολιτισμός/ιστορία

Δυτικά Οροσειρικά Φράγματα (Εσωτερικά αλλά Ιστορικά Σημαντικά)

• Πυρηναία Όρη — Σύνορο Γαλλίας-Ισπανίας (430 χλμ)
• Άλπεις — Γαλλία, Ιταλία, Ελβετία, Αυστρία, Σλοβενία, Λιχτενστάιν, Γερμανία, Μονακό
• Καρπάθια — Τσέχια, Σλοβακία, Πολωνία, Ουκρανία, Ρουμανία, Σερβία, Ουγγαρία
• Βαλκανικά Όρη (Στάρα Πλανίνια) — Βουλγαρία, Σερβία
• Διναρικά Άλπεις — Σλοβενία, Κροατία, Βοσνία, Μαυροβούνιο, Αλβανία

Αμφισημίες Ορίων

• Κύπρος: Γεωλογικά Ασιατική, πολιτικά/πολιτιστικά Ευρωπαϊκή (μέλος ΕΕ)
• Τουρκία: 3% στην Ευρώπη (Ανατολική Θράκη), 97% στην Ασία
• Ρωσία: 23% εδάφους στην Ευρώπη (Όριο Ουράλια), 77% πληθυσμού
• Καζακστάν: Μικρή ευρωπαϊκή μερίδα δυτικά του Ποταμού Ουράλιος
• Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Γεωργία: Τρανσκαυκάσιο — διάφορα ταξινομημένα

Γιατί έχει σημασία

Τα ηπειρωτικά όρια επηρεάζουν: τεκτονικά μοντέλα, βιογεωγραφικά βασίλεια, πολιτικούς οργανισμούς (Συμβούλιο της Ευρώπης, ΟΔΣΕ), αθλητικές ομοσπονδίες (UEFA), πολιτιστική ταυτότητα. Η γραμμή Ουράλια-Καύκασος παραμένει το πιο αμυνόμενo φυσικό όριο, αλλά τα ακραία της Ευρώπης είναι τελικά τόσο πολιτισμικά όσο και γεωγραφικά.