Πώς η γεωγραφία της Αθήνας έκτισε την οικονομία της: Η θάλασσα ήταν τα πάντα
Ο αποφασιστικός παράγοντας: Θαλάσσια τοποθεσία
Η Αθήνα κείτο σε χερσόνησο που προεξοχούσε στο Αιγαίο Πέλαγος, με τρία φυσικά λιμάνια—Πειραιάς (κύριο), Φαληρώ, Ζέα. Αυτό το μόνο γεωγραφικό γεγονός οδήγησε την οικονομία της.
Εμπορικός υπερδρόμος
- Εισήγαγε: σίτος (Εύξεινος Πόντος, Αίγυπτος), ξύλο, μέταλλα, πολυτελή αγαθά
- Εξήγαγε: ελαιόλαδο, κρασί, κεραμική (μελανόμορφη/ερυθρόμορφη), ασήμι (μεταλλεία Λαυρίων)
- Ο Πειραιάς γινόταν ο πιο φουντωμένος λιμένας στον ελληνικό κόσμο
Ναυτική δύναμη = Οικονομική δύναμη
- Στόλος τριήρων (200+ στην κορυφή) προστατεύει εμπορικές διαδρομές
- Φόροι Συμμαχίας Δήλου χρηματοδοτούν οικοδομικά προγράμματα (Παρθενώνας)
- Έλεγχος στενών Αιγαίου → έσοδα από τέλη
Πολιτιστική διαχύτηση
Η ναυτιλία σχήμασε την αθηναϊκή ταυτότητα: δημοκρατία (ναύτες = πολίτες), φιλοσοφία (κοσμοπολιτική ανταλλαγή), δράμα (Διονύσια για ναύτες/εμπόρους), τέχνα (θαλάσσια μοτίβα).
Αντίθεση
Η Σπάρτη είχε γη· η Αθήνα είχε τη θάλασσα. Αυτή η διαφορά έγραψε τις ιστορίες τους.