Παράλληλες Διαδρομές: Ομοιότητες στην Ένωση Ιταλίας και Γερμανίας
Οι ενώσεις της Ιταλίας (1861) και της Γερμανίας (1871) ήταν τα δύο καθοριστικά γεγονότα διαμόρφωσης εθνών της 19ης αιώνας στην Ευρώπη. Παρά τις διαφορετικές συνθήκες, μοιράζονται εκπληκτικά δομικά παράλληλα:
1. Εθνικιστική Ιδεολογία ως Κατάλυτης
- Ιταλία: Risorgimento – πολιτιστικό/πολιτικό κίνημα (Young Italy του Μάτσινι, νεο-γουελφισμός του Τζιομπερτί) ζητούσε ενότητα από διασπασμένες πολιτείες.
- Γερμανία: Γερμανικό Πρόβλημα – πολιτιστική ενότητα (γλώσσα, Γκριμ, Χέγκελ) vs. πολιτική διάσπαση (39 πολιτείες της Συμμαχίας).
2. Realpolitik & Διπλωματία Πέρα από Ιδεαλισμό
- Καβούρ (Ιταλία) συμμαχίας με Γαλλία (Πλombrie) για να εξορίασε Αυστρία από Λομβαρδία, μετά διαχειρίστηκε την εκστρατεία Γκαριμπάλντι για προσάρτηση Νότου.
- Μπισμάρκ (Γερμανία) σκηνοθέτησε πολέμους (Δανικό 1864, Αυστρο-Προυσικό 1866, Γαλλικο-Προυσικό 1870) για αποκλεισμό Αυστρίας, ενότητα Βορρά, μετά κινητοποίηση Νότου εναντίον Γαλλίας.
3. Στρατιωτική Δύναμη ως Αποφασιστικό Όργανο
- Ιταλία: Πόλεμοι Ανεξαρτησίας (1848, 1859, 1866) + εθελοντικά σώματα Γκαριμπάλντι.
- Γερμανία: Τρεις πόλεμοι σε επτά χρόνια· προυσσικός στρατός (Μολτκέ, Ρον) ο σφύρας.
4. Χαρισματική Ηγεσία
- Γκαριμπάλντι – ρομαντικός επαναστάτης, «Ήρωας Δύο Κόσμων», εμπνέωσε μαζική κινητοποίηση.
- Μπισμάρκ – «Σιδήρου Χάνσλερ», maîστρος υπολογισμένης διπλωματίας και κρατικού τεχνη.
5. Ατελής Ένταξη & Κληρονομικά Εντατικα
- Ιταλία: Διάχυση Βορρά-Νότου (Mezzogiorno), κλεφτονομία, ασθενής εθνική ταυτότητα, κοινοβουλευτική αστάθεια.
- Γερμανία: Αυταρχικό σύνταγμα (Κάισερ, Χάνσλερ υπεύθυνος προς Αυτοκράτορα όχι Ράιχσταγκ), Kulturkampf, καταστολή σοσιαλιστών, περιφερειακός ειδικισμός (Βαυαρία).
6. Αντιμέτωποι Μεγάλες Δυνάμεις
Και τα δύο αντιμετώπισαν την Αυστρία ως πρωταγωνιστή αντιπάλου· και τα δύο τελικά απήραν νίκη/αποχώρηση Γαλλίας (Ιταλία: 1859/1870· Γερμανία: 1870).
Αποτέλεσμα: Δύο νέες κρατικο-έθνη που διαμόρφωσαν την ισορροπία δύναμης στην Ευρώπη, θέτοντας τις βάσεις για τις συγκρούσεις του 20ού αιώνα.
