Τρία μικρά εγκληματικά κράτη που κρύβονται στα βουνά και τις κοιλάδες της Ευρώπης. Μοιράζονται περισσότερο από το μέγεθος — μοιράζονται ένα στρατηγικό playbook για ευημερία ανάμεσα σε γίγαντες.
| Χαρακτηριστικό | Ανδόρρα | Λιχτενστάιν | Λουξεμβούργο |
|---|---|---|---|
| Ευρώπη | ✓ Πυρενέες | ✓ Άλπεις | ✓ Αρδέννες |
| Μικροκράτος | 468 χλμ², 80Κ πληθυσμ. | 160 χλμ², 40Κ πληθυσμ. | 2.586 χλμ², 660Κ πληθυσμ. (μεγαλύτερο) |
| Ορεινό | Μ.Ο. 1.996 μ | Αλπικό, κοιλάδα Ρήνου | Πλάτος Αρδέννων, κοιλάδα Μοσέλλας |
| Οχι ΕΕ | ✓ (Customs union) | ✓ (EEA + Schengen) | ✗ ΙΔΡΥΤΙΚΟ ΜΕΛΟΣ ΕΕ |
| Ευρώ Νόμισμα | ✓ (Monetary agreement) | ✓ (Customs union + CHF) | ✓ (Eurozone founder) |
Διόρθωση: Η προϋπόθεση «δεν είναι μέλη ΕΕ» είναι λάθος για το Λουξεμβούργο. Το Λουξεμβούργο είναι ιδρυτικό μέλος της ΕΕ (1957), Eurozone (1999), και Σενγκέν (1985). Η Ανδόρρα και το Λιχτενστάιν δεν είναι μέλη ΕΕ.
| Ανδόρρα | Λιχτενστάιν | Λουξεμβούργο | |
|---|---|---|---|
| Κεφαλή Κράτους | Co-Princes: Επίσκοπος Urgell (ES) + Πρόεδρος Γαλλίας | Πρίγκιπας (Hans-Adam II) | Μέγας Δούκας (Henri) |
| Σχέση ΕΕ | Association Agreement (υποفاوضούμενη) | EEA (Single Market) | Πλήρες Μέλος |
| Σενγκέν | Όχι (ανοιχτά σύνορα de facto) | Ναι (μέσω CH) | Ναι (ιδρυτικό) |
| Άμυνα | Καμία στρατιά (Γαλλία/Ισπανία) | Καμία στρατιά (Ελβετική συνθήκη) | ΝΑΤΟ, μικρή στρατιά |
| Φορολογική Φήμη | Πρώην καταφύγιο, τώρα OECD compliant | Χαμηλός φόρος, διαφανής | Πρώην καταφύγιο, τώρα compliant |
| Γλώσσα | Καταλανικά (επίσημο) | Γερμανικά (επίσημο) | Λουξεμβουργικά, Γαλλικά, Γερμανικά |
Συχνά ομαδοποιούνται ως «ευρωπαϊκά μικροκράτα» με Μονακό, Άγιος Μαρίνος, Βατικανό — τα «Big Six». Η Μάλτα και η Ισλανδία ΔΕΝ είναι μικροκράτα (Μάλτα = 316 χλμ² αλλά 500Κ+ πληθυσμός, μέλος ΕΕ; Ισλανδία = 103Κ χλμ², 370Κ πληθυσμός, ΝΑΤΟ, EEA).
Τρία βουνά κράτη, τρία μονοπάτια μέσα στην ιστορία. Ένα χρησιμοποιεί το Ευρώ με συνθήκη, ένα με ελβετικό μεσίτη, ένα με γέννηση δικαίωμα. Και τα τρία αποδεικνύουν ότι το μικρό μπορεί να είναι πλούσιο, σταθερό και αυτόνομο — αν παίξεις το χέρι που σου δόθηκε.
