Η ανεξαρτησία της Μεξικής από την Ισπανία το 1821 δεν γέννησε ένα λειτουργικό κράτος-έθνος. Αντίθετα, ξεδήσε πέντε δεκαετίες χρονικής αστάθειας — 50+ κυβερνήσεις, ξένες εισβολές, εδαφικές απώλειες και οικονομική στάση — πριν το Πορφιριάτο (1876–1911) επιβάλει αυταρχική τάξη. Οι ρίζες αυτής της ανυπευθυνότητας ήταν δομικές, όχι απλώς προσωπικές.
Τρία αιώνες Βουρβονικής απόλυτης εξουσίας άφησαν κανενός νομοθετική παράδοση, κανένα κομματικό σύστημα, κανένα γραφειοκρατικό καδρά. Το Σύνταγμα του 1824 (προτυποποιημένο στο αμερικανικό/ισπανικό του 1812) δημιούργησε ομοσπονδία στο χαρτί αλλά αγνόησε την πραγματικότητα: οι πολιτείας ήταν προσωπικά feuds των καουντίγιους. Η προεδρία γίνεται στροβιλιστική πόρτα — κραξές, προνουνσιαμέντο, προσωρινές κυβερνήσεις. Καμία προεδρία ολοκλήρωσε πλήρη θητεία 1821–1855.
Κανένας Γουάσινγκτον, Βολίβαρ ή Χουάρες δεν εμφανίστηκε νωρίς. Προσώπα όπως ο Σάντα Άννα (11 προεδρίες) ενσώματωσαν τον προσωπισμό πέρα από την οικοδόμηση θεσμών. Λιβεράλοι (ομοσπονδιακοί, αντικληρικάλοι) και Κονсерваτορίστες (κεντρικοί, υπέρ Εκκλησίας) βλέπουν ο ένας τον άλλον ως ανόμους — δεν υπήρξε κουλτούρα πιστού αντιπολιτεύματος.
Η λιβераλική νίκη του Χουάρες πάνω στους Γάλους/Μαξιμιλιάνο (1867) άρχισε την αργή θεσμικοποίηση: λαϊκή εκπαίδευση, χωροφυλακή (Rurales), χορήγηση σιδηροδρόμων, αναδιαπραγμάτευση χρέους. Αλλά χρειάστηκε η δικτατορία του Ντίζ (1876) για να επιβληθεί η σταθερότητα — με κόστος τη δημοκρατία.
Η μετα-αποικιακή κρίση της Μεξικής δεν ήταν «αποτυχία να κυβερνήσουν τους εαυτούς τους» αλλά η σχεδόν αδύνατη εργασία να χτίσουν ένα έθνος από αποικιακά σπάγματα ενώ ήταν υπό πολιορκία. Το θαυμαστικό δεν είναι ότι πήρε 55 χρόνια, αλλά ότι η Μεξική επιβίωσε ως αυτονομής οντότητα.
