Ρόλος ΗΠΑ στην Αποχώρηση του Παναμά από τη Κολομβία: Συνθήκη, όχι Επαναστατικοί

Οι ΗΠΑ δεν υποστήριξαν επαναστατικές ομάδες για να κηρύξουν την ανεξαρτησία του Παναμά. Αντίθετα:

1. Συνθήκη Χέι–Χεράν (1903): Διαπραγματεύτηκε μεταξύ ΗΠΑ και Κολομβίας για ενοικίαση ζώνης καναλιού. Η Γερουσία της Κολομβίας την απέρριψε.
2. Παναμαϊκοί απελευθερωτές (ηγοούμενοι από τοπικούς ηγέτες, υποστηριζόμενοι από αμερικανικούς πρακτικούς όπως ο Φιλίπ Μπουνο-Βαρίγια)δήλωσαν ανεξαρτησία 3 Νοεμβρίου 1903.
3. Αμερικανικά πολεμικά πλοία (USS Nashville) εμποδίζαν τη μετακίνηση κολομβιανικών στρατευμάτων στον ισθμό—de facto αναγνώριση.
4. Συνθήκη Χέι–Μπουνο-Βαρίγια (18 Νοεμβρίου 1903): Η νέα Κυβέρνηση του Παναμά χάρισε στις ΗΠΑ δικαιώματα καναλιού εις το αέναον.

Άρα: Οι ΗΠΑ διευκόλισαν την επιτυχία μιας τοπικής απελευθερωτικής κίνησης (μέσω ναυτικής παρουσίας και διπλωματικής αναγνώρισης), αλλά δεν «υποστήριξαν επαναστατικούς να κηρύξουν ανεξαρτησία» στο νόημα του οπλισμού ή χορήγησης επανάστασης. Η χωρισμός ήταν διαπραγματευμένη γεωπολιτική κίνηση.