Περίπου 2500 χρόνια πριν, ο Έλληνας ιστορικός Ηρόδοτος παρατήρησε ότι η εκβολή του ποταμού Νείλου σχημάτισε τριγωνική μορφή που θύμιζε το ελληνικό γράμμα "δέλτα". Από αυτό ένα δέλτα – η γηποποιήωση που δημιουργείται στο σημείο όπου ένας ποταμός ρέει στον ωκεανό, θάλασσα ή λίμνη – παίρνει το όνομά του.
Όταν το ρέον νερό ενός ποταμού χτυπάει το στατικό νερό ενός ωκεανού, λίμνης ή φραγμάτου, το νερό του ποταμού ξεφουσκώνει το κανάλι του και διευρύνει το πλάτος του. Το ευρύτερο δίαυλο νερού επιβραδύνει την ταχύτητα του νερού του ποταμού. Αυτή η πτώση της ταχύτητας επιτρέπει στα ιζήματα που μεταφέρονται από τον ποταμό να συσσωρευτούν στο σημείο όπου ο ποταμός συναντά το στατικό σώμα νερού. Η εκβολή του ποταμού θα διευρυνθεί επίσης σπάει σε πολλαπλούς κανάλους, με την γη μεταξύ των καναλών να αποτελείται από βάλτο ή υγρότοπους.
Τα δέλτα κατηγοριοποιούνται συχνά με βάση το αν η ιζηματική αποθέση δημιουργήθηκε από ποταμούς, κύματα ή ρεύματα. Αυτές οι διαφορές επηρεάζουν το σχήμα του δέλτα. Τα ποταμοκρατούμενα δέλτα συχνά παίρνουν το σχήμα ποδιού πουλιού, εφόσον ο κύριος κανάλι τους διακλαδώνει σε πολλά μικρότερα κανάλια. Αυτό συμβαίνει όταν η κλίση του καναλιού του ποταμού είναι χαμηλότερη από άλλες διαθέσιμες διαδρομές. Το νερό σπάει από τον κύριο κανάλι και σφυρίζει νέα, πιο γρήγορα μονοπάτια προς τον ωκεανό. Η φθορά από κύματα δημιουργεί δέλτα κυματοκρατούμενα που παίρνουν την κλασική τριγωνική μορφή. Τα δέλτα που δημιουργούνται από φθορά ρεύματος τείνουν να παίρνουν "δενδριτική" μορφή.
Τα ποταμικά δέλτα έχουν ελκύσει ανθρώπινες εγκαταστάσεις για αιώνες. Πλούσιο έδαφος και κοντινήτητα στο γλυκό νερό επέτρεψαν σε πρώιμες κοινότητες κοντά στα δέλτα του Νείλου και του Τίγρη-Ευφράτη να ευδοκιμήσουν. Ο ποταμός Γάγγης στην Ινδία τελειώνει στο μεγαλύτερο δέλτα του κόσμου. Το δέλτα του Βόλγα, το οποίο τέμνει τη δυτική Ρωσία, είναι το μεγαλύτερο της Ευρώπης, ενώ το δέλτα του Δούναβης είναι το καλύτερα διατηρημένο της Ευρώπης. Το δέλτα του Μισισιπή, το οποίο εκκενώνει στον Κόλπο του Μεξικού, υπηρέτησε ως σκηνή για πολλά μυθιστορήματα του νότιου συγγραφέα Γουίλιαμ Φόλκνερ.
Η ανθρώπινη παρέμβαση είναι συχνά βλαβερή για ευαίσθητα οικοσυστήματα δέλτα. Φράγματα και φράγματα χτισμένα για να παράγουν υδροηλεκτρική ενέργεια περιορίζουν τη ροή γλυκού νερού στο δέλτα και προκαλούν φθορά. Για παράδειγμα, όταν το φράγμα Χούβερ χτίστηκε το 1930 στον ποταμό Κολοράντο, τα υγρότοπα του δέλτα, στερημένα σταθερή ροή γλυκού νερού, μειώθηκαν σε περίπου πέντε τοις εκατό της αρχικής τους έκτασης. Με ένα εξασθενημένο οικοσύστημα, εισβάλλοντα, μη εγχώρια φυτά υπερέλαβαν τα εγχώρια για να καταστρέψουν περαιτέρω την περιοχή. Μεγάλη πλημμύρα στα 1980 και 1990, ωστόσο, βοήθησε να αναζωογονήσει το δέλτα.
Τον Ιούλιο του 2008, η NASA δημοσίευσε ευρήματα που συλλέχθηκαν από τον Orbiter Αναγνώρισης Άρη, τα οποία έδειξαν την παρουσία μεγάλων, πολλαπλών σωμάτων νερού στον Κόκκινο Πλανήτη. Αυτά τα υγρότοπα, εικάζουν οι επιστήμονες, θα μπορούσαν να υποστηρίξουν ζωή. Η επιστήμονας Μπέθани Ελμάν, η οποία συνέθεσε μια μελέτη για μια αρχαία λίμνη στη βορειομαρτιανή περιοχή που ονομάζεται "Κρατήρας Τζεζέρο" δήλωσε ότι οι αργιλώδεις ιζήματα στο δέλτα που εκκενώνει στην αρχαία λίμνη είναι "φανταστικά στην παγίδευση και διατήρηση οργανικής ύλης, οπότε αν η ζωή υπῆρξε ποτέ σε αυτή την περιοχή, υπάρχει πιθανότητα η χημεία της να διατηρηθεί στο δέλτα".
