Κατακτήτης της Αυτοκρατορίας των Ινκα: Φρανσίσκο Πισάρρο

Ο Φρανσίσκο Πισάρρο (π.χ. 1478–1541), ισπανός conquistador, ηγήθηκε της αποστολής που κατέστρεψε την Αυτοκρατορία των Ινκα (1532–1533).

Κρίσιμα Γεγονότα

• 1524–28: Δύο αποτυχημένες αναγνωριστικές αποστολές (ακτή Παναμάς)
• 1529: Capitulación de Toledo — Κάρολος Ε' χορηγεί κουβέρνηση «Νέας Καστιλίας»
• 1531: Τρίτη αποστολή: 180 άνδρες, 37 άλογα, προσγείωση Τουμπέζ
• Νοέμ. 1532: Ενέδρα Καχαμάρκα — συλλαμβάνει Αταουάλπα (βασιλιάς Ινκα) μετά από σφαγή
• 1533: Αταουάλπα εκτελείται (λύτρωση πληρώθηκε: δωμάτιο χρυσού, δύο ασημένια); Κοuzko καταλαμβάνεται
• 1535: Ιδρύει Ciudad de los Reyes (Λίμα) ως πρωτεύουσα
• 1541: Δολοφονείται στη Λίμα από φракσιο Δίεγο ντε Αλμάγρο II

Μηχανισμοί Κατακτάσεως

• Εκμετάλλευση εμφυλίου πολέμου: Αταουάλπα vs. Γουάσκαρ (1529–32) ενισχύει ενότητα Ινκα
• Λοιμώξεις: Βαρύολο (1520s) σκότωσε Γουάινα Καπάκ + ~50% πληθυσμού
• Τεχνολογία: Χάλυβας, άλογα, πυροβολικά, θωράκια vs. χαλκός, ύφασμα, σφενδονές
• Εθνικοί σύμμαχοι: Κανιάρι, Τσατσαπόγια, Γουάνκα — αντι-Ινκα ομάδες

Επίλογος

• Βικεράλειο του Περού (1542) — νοτιοαμερικανική ισπανική αρχή
• Εγκομιέντα → ρεπαρτιμιέντο → ασιέντα συστήματα
• Νέα Αυτοκρατορία Ινκα (Βιλκαμπάμα) αντέστη μέχρι 1572 (Τούπακ Αμαρού εκτελείται)
• Απο демογραφικό κατακερματισμός: 12εκ.→1,5εκ. (1520–1620)

Κληρονομιά

Πισάρρο: αδίστακτος αρχιτέκτονας της Ανδεϊκής αποικιοποίησης. Τάφος στον Καθεδρικό Ναό Λίμας. Διαμαχόμενος—τιμάται στην Ισπανία, καταδικάζεται στο Περού.