Από τον 16ο έως τους πρώιμους 20ο αιώνα, ευρωπαϊκά έθνη—Πορτογαλία, Ισπανία, Ολλανδία, Βρετανία και Γαλλία—ανταγωνίζονταν για την κυριαρχία στη Μαλαική Χερσόνησο. Βασικές κινήτρες περιλάμβαναν:
Μοσχοκάρυδα, μουσχοκάρυδα, μακίς και πιπέρι αξίζουν το βάρος τους σε χρυσό στην Ευρώπη. Ο έλεγχος των «Νησιών των Μπαχαρικών» (Μολούκκα) σήμαινε μονοπωλιακά κέρδη.
Η Στενή του Μαλακκά και η Στενή της Σούντα ήταν ζωτικής σημασίας σημεία συμφόρησης για την Ανατολικά-Δυτική εμπορία. Ναυτικοί σταθμοί εδώ ασφάλιζαν εμπορική και στρατιωτική πρόσβαση.
Ξύλο (τέκ, χανδάνα), κασσίτερος, χρυσός, καουτσούκ και αργότερα πετρέλαιο τρέφαν την ευρωπαϊκή βιομηχανοποίηση.
Οι αποικίες σήμαιναν καθεστώς μεγαλοδύναμης. Ο «Διαγωνισμός για τη Νοτιοανατολική Ασία» αντείχε την αποικιοκρατική διαμελισμός της Αφρικής.
Καθολικές και Πρωτεστάντικες αποστολές ζήτησαν προσηλύτους, συχνά προηγούμενες ή συνοδεύοντας τη διοίκηση αποικιών.
Βάσεις στη Σιγκαπούρη, τη Μπαταβία (Γιακάρτα), τη Μανίλα και το Σαϊγκον προβάλλαν ισχύ στα Ινδικό και Ειρηνικό Ωκεανό.
Ο ανταγωνισμός μεταξύ ευρωπαϊκών κρατών μετατρέψε την περιοχή σε γεωπολιτικό σκακιέρα· η απόκτηση ενός νησιού την αρνούσε στους αντιπάλους.
Αυτή η αποικιοκρατική κληρονομιά διαμορφώνει τα σύγχρονα σύνορα, οικονομίες και πολιτιστικά τοπία της Νοτιοανατολικής Ασίας.
