Το πλαίσιο της δημοτικής διακυβέρνησης στην Αριζόνα βασίζεται στο home rule (αυτονομία)—οι πόλεις και οι χωριά επιλέγουν τη δική τους δομή από ένα συνταγματικό μενού, οδηγώντας σε έναν προominant τοπίο συμβουλίου-διευθυντή.
Το Άρθρο XIII, Ενότητα 2 του Συντάγματος της Αριζόνα χορηγεί σε πόλεις/χωριά >3.500 πληθυσμού την εξουσία να αναλάβουν ένα χάρτη—οποιαδήποτε τοπικό σύνταγμα που καθορίζει τη μορφή της κυβέρνησης, τις εξουσίες και τις διαδικασίες. Οι μη χαρτογραφημένες (γενικού νόμου) δήμοι λειτουργούν υπό τις πολιτικές του κράτους αλλά εξακολουθούν να επιλέγουν από εγκεκριμένα μοντέλα.
| Μορφή | Κύρια Χαρακτηριστικά | Διάδοση |
|---|---|---|
| Συμβούλιο-Διευθυντής | Εκλεγμένο συμβούλιο (συμπ. δήμαρχος) θέτει πολιτική· αναθέτει επαγγελματία διευθυντή ως CEO. Δήμαρχος = πρόεδρος συμβουλίου, τιμητικός. | Διακρίνοντες — Φοίνιξ, Τουκσόν, Μέσα, Σκοτσντέιλ, Τέμπε, Τσάντλερ, Τζίλμπερτ, Γκλενντέιλ, 80+ άλλοι |
| Δήμαρχος-Συμβούλιο | Λαϊκά εκλεγμένος δήμαρχος = ראשי εκτελεστικός (βέτο, προϋπολογισμός, αναθέσεις). Συμβούλιο = νομοθετικό. Παραλλαγή «δυνατός δήμαρχος». | Σπάνιο — π.χ. Φλάγκσταφ (δυνατός δήμαρχος) |
| Επιτροπή | Εκλεγμένοι επιτροπεύοντες καθένας διοικεί ένα τμήμα· συλλογικά νομοθετικό. Δεν υπάρχει διευθυντής. | Πολύ σπάνιο — κυρίως μικρά χωριά |
| Συνέλευση Πολιτών | Οι ψηφοφόροι λειτουργούν ως νομοθετικό σώμα σε ετήσιες/ειδικές συνεδριάσεις· εκλεγμένο συμβούλιο εκτελεί. Στυλ Νέας Αγγλίας. | Σχεδόν κανένα στην ΑΖ |
15 νομοί, καθεμία διευθυνόμενο από ένα Συμβούλιο Επιθεωρητών (3–5 μέλη, εκλεγμένα ανά окруγ). Οι νομοί παρέχουν: αστυνομία (Σέριφ), δημόσια υγεία, δικαστήρια, φυλακές, εκλογές, καταχώρηση, σχεδιασμός/ζώνη (αδιαχειρίστες περιοχές), βιβλιοθήκες, έλεγχος πλημμύρας, μεταφορές. Δεν υπάρχει home rule για νομούς—η δομή ορίζεται από τη νομοθεσία του κράτους.
Εκατόδες μονοσκοπικές περιφέρειες: πυροσβεστικές, άρδευσης, αποχέτευσης, κοινοτικών κολεγίων, estadίου, βελτίωσης—καθεμία με εκλεγμένα/ανατειμμένα συμβούλια, εξουσία φορολόγησης.
Επαγγελματική διοίκηση, πολιτική σταθερότητα (ο διευθυντής εξυπηρετεί με τη βούληση του συμβουλίου, όχι εκλογικούς κύκλους), κλιμακωσιμότητα. Ταιριάζει στην ταχεία δημοτική ανάπτυξη της Αριζόνας (μετρό Φοίνιξ: 4,8 εκατ., +15% από το 2010).
