Η Γκάνα (Δυτική Αφρική) και η Τζαμάικα (Καραϊβικά) είναι και οι δύο τροπικές αλλά διαφέρουν ριζικά σε κλίμακα, δομή και προέλευση.
| Χαρακτηριστικό | Γκάνα | Τζαμάικα |
|---|---|---|
| Έκταση | 238.533 χλμ² (92.098 τ.μ.) | 10.991 χλμ² (4.244 τ.μ.) — 1/22 η Γκάνα |
| Μορφολογία | ΠλεονECTAS χαμηλά πεδιάδα· διαιρετικό πλάτο (Ασάντη); λόφοι Β/Α (σειρά Ακουαπιμ-Τόγκο). Υψηλότερο: Όρος Αφαντζά (885 μ) | Ορεινός εσωτερικός (Μπλε Βουνά). Υψηλότερο: Κορυφή Μπλε ΜάουνTAIN (2.256 μ) — 2,5× μέγιστο Γκάνας |
| Ακτογραμμή | 539 χλμ (Κόλπος Γουινέας) — αμμώδης, λιμνικά, εκβολές | 1.022 χλμ — εις βάθος, λιμένες, κοραλλιογενείς ρίφες, νησίδες |
| Γεωλογία | Προκαμπεριανός στέλεχος (Μπιρίμιαν), Παλαιозωικά ιζήματα, Λεκάνη Βόλτα | Κρητακικά αψβέστινα, Εοκαίνικα ηφαιστειακά (Μπλε Βουνά), χείμαρρους πεδιάδες |
| Κλιματικές Ζώνες | Τροπική υγρή-ξηρή (Β) → Τροπική υγρή (ΝΔ ακτογραμμή). Δυο υγρές εποχές. | Τροπική υγρή (ανεμодоχιά ΒΑ), Τροπική υγρή-ξηρή (κατανεμόμενη Ν). Ορογραφική βροχή. |
| Ποτάμια | Βόλτα (μεγαλύτερη φράγμα: Λίμνη Βόλτα, 8.500 χλμ²), Πρά, Αγκόμπρα, Τάνο | Σύντομα, απότομα: Ρίο Γκράντε, Μπλακ Ρίβερ, Μάρθα Μπρέ. Καμία μεγάλη λίμνη. |
| Φυτευτός | Μοσαικό δάσος-σάβανα Γουινέας; τροπικό δάσος ΝΔ; σάβανα Β | Τροπικό δάσος (ανεμодоχιά), ξηρό δάσος (κατανεμόμενη), μανγκρόβια, νεφελώδες βουνικό δάσος |
| Βιοποικιλότητα | Υψηλή (δασικοί ελέφαντες, πιθήκοι, 750+ πουλιά) | Υψηλή ενδαιμότητα (πουλιά, ερπετά, φυτά); καμία γηγενής χερσαία μαστοειδή εκτός νυχτερίδων |
| Φυσικοί Κίνδυνοι | Πλημμύρες, ξηρασίες, ακτογραμμική φθορά | Πρετσίλια, σεισμοί, κατολισθήσεις, κίνδυνος τσουνάμι |
Βασική διαφορά: Γκάνα = αρχαίο ηπειρωτικό στέλεχος, εκτεταμένη, ποταμοκεντρική. Τζαμάικα = νέος ωκεανικός τόξος, συμπαγής, βουνόκεντρική, νησιωτική βιογεωγραφία.