Ροδεσία: Η χώρα που έγινε Ζιμπάμπε
Η Ροδεσία δεν υπάρχει πλέον σε κανέναν επίσημο χάρτη. Το έδαφος που γνώριζε ως Νότια Ροδεσία (1923–1965), μετά ως μη αναγνωρισμένη Δημοκρατία της Ροδεσίας (1965–1979), μετά ως Ζιμπάμπε Ροδεσία (1979), είναι η Δημοκρατία της Ζιμπάμπε από τις 18 Απριλίου 1980.
Το όνομα «Ροδεσία»
- Ονομάστηκε για τον Σέσιλ Τζον Ρόδες (1853–1902), βρετανικό ιμπεριαλιστή, μαγνατάς διαμαντών, πρωθυπουργός Καΐρου.
- British South Africa Company (BSAC) διοίκησε 1890–1923 υπό βασιλικό charter.
- «Ροδεσία» εφαρμόζονταν τόσο στη Βόρεια (Ζάμπια) όσο και στη Νότια (Ζιμπάμπε) μέχρι το 1964.
Χρονολόγιο μετάβασης
- 1923: Νότια Ροδεσία γίνεται αυτοδιοικούμενη βρετανική αποικία (λευκή μειονοτική αρχή).
- 1953–63: Ομοσπονδία Ροδεσίας & Νγιάσαλαντ (με Βόρεια Ροδεσία, Νγιάσαλαντ) – διαλύθηκε.
- 1965 (11 Νοε): Ian Smith's Rhodesian Front εκδίδει Μονόπλευρη Δήλωση Ανεξαρτησίας (UDI) από UK – λευκή μειονοτική κυβέρνηση, μη αναγνωρισμένη διεθνώς.
- 1965–79: Bush War / Chimurenga – ZANU (Μουγκαμπέ) & ZAPU (Νκόμο) γουερρίλα vs. Ροδεσιακές Δυνάμεις Ασφαλείας.
- 1979 (Lancaster House Agreement): UK-mediated διακοπή πυρός, σύνταγμα, εκλογές.
- 1979 (Ιουν–Δεκ): Ζιμπάμπε Ροδεσία (Μουζορέβα) – βραχύ, μη αναγνωρισμένη.
- 1980 (18 Απρ): Ανεξαρτησία ως Ζιμπάμπε. Robert Mugabe (ZANU-PF) νικάει εκλογές. Canaan Banana πρώτος Πρόεδρος.
Γιατί η αλλαγή ονόματος;
- Αποικιοκράτηση: «Ροδεσία» = ιμπεριαστική επιβολή (Ρόδες = κατάκτηση, εκμετάλλευση).
- Αφρικανική ταυτότητα: «Ζιμπάμπε» = dzimba dza mabwe (Σονά: «σπίτια από πέτρα») – αρχαίες Ereves Μέγαλο Ζιμπάμπε, προαποικιακή πολιτεία.
- Πολιτική διακοπή: Σύμβολο UDI καθεστώτος απορρίφθηκε από την πλειοψηφική αρχή.
Κληρονομιά & Ευαισθησία
- Μερικοί λευκοί Ζιμπαμπέζοι/expats χρησιμοποιούν ακόμα «Ροδεσία» νοσταλγικά – διαμαχόμενο.
- «Ροδεσιακός» ως επίθετο (π.χ. Rhodesian Ridgeback σκύλος) επιμένει σε συγκεκριμένα contexts.
- Επίσημη χρήση: Ζιμπάμπε μόνο. UN, AU, όλες οι κυβερνήσεις.
Ο χάρτης δείχνει Ζιμπάμπε. Η Ροδεσία ζει στην ιστορία, τη μνήμη και μερικούς μονίμους χάρτες δρόμων.
