Χρονολογία Διαδοχής του Ισλάμ στην Ινδία και τη Νότια Ασία
Η διάδοση του Ισλάμ στη Νότια και Νοτιοανατολική Ασία ήταν διαδικασία πολλών αιώνων, κινητήρια από εμπόριο, κατακτήσεις, ιεραποστολικό έργο Σουφί και πολιτικές συμμαχίες. Εδώ είναι χρονολογικό πλαίσιο βασικών γεγονότων.
7ος Αιώνας: Πρώτη Επαφή
- 610s–630s: Αραβικοί έμποροι επισκέπτονται ακτή Μαλαμπάρ (Κεραλά), Γκουτζαράτ, Σρι Λάνκα, και λιμάνια ΝΑ Ασίας (Σριβίτζαγια). Νωρίς τζαμί χτίστηκαν (Τσεράμαν Τζουμά Μαστζίντ, Κοντουγκαλλούρ — παραδοσιακά 629 μ.Χ.).
- 636–644: Ναυτικές εκστρατείες Ρασιδούν Χαλιφάτου στις ακτές· μικρές εγκαταστάσεις.
8ος Αιώνας: Κατάκτηση Σιντ
- 711–712: Μουαμετ μπιν Κασιμ (Ομιαδές) κατακτά Σιντ (σύγχρονο Πακιστάν). Πρώτη μουσουλμανική πολιτεία στη υφαλοκρήμνη. Τζίτζια επιβλήθηκε· ναοί φορολογήθηκαν, όχι καταστράφηκαν.
- 700s: Αραβικές εμπορικές κοινότητες εγκαταστάθηκαν στην Σουμάτρα, Τζαβά, Μαλάγια· διαγάμους με ντόπιους.
9ος–10ος Αιώνες: Ακτογραμμικά Δίκτυα
- 800s–900s: Μουσουλμανικές εμπορικές γκιλντίες κυριαρχούν στο εμπόριο Ινδικού Ωκεανού (Καράματι, Ναχγουάντ). Εγκαταστάσεις στο Γκουτζαράτ, Κορομανδέλ, Στενό Μαλακκάς.
- 878: Σφαγή Καντόν (Κίνα) ανακατευθύνει μουσουλμάνους έμπορους στα λιμάνια ΝΑ Ασίας.
11ος Αιώνας: Επιθέσεις Γκαζνιβίδων
- 1000–1027: Μαχμούδ Γκαζνί βάζει Βόρεια Ινδία (17 εκστρατείες) — ληστεία, όχι μόνιμη αρχή. Ναοί καταστράφηκαν (Σομνάθ).
- 1000s: Ναυτικές εκστρατείες Τσόλας (Ινδουιστές) στη Σριβίτζα — απροσδόκητα διέπεμψαν μουσουλμανική εμπορική επιρροή.
12ος Αιώνας: Σουλτανατο Δελχί & Επέκταση Σουφί
- 1192: Μουαμετ Γκορ νικά Πριθβιτράτς Τσαουάν (Ταραιν II). Θεμέλωση Σουλτανατού Δελχί (1206).
- 1100s–1200s: Σουφί τάξεις (Τσιστί, Σουχραούαρντί, Καδρί, Νακσμπάντι) διαδίδονται στην Ινδία —χανκάχ (ξενοδοχεία) γίνονται κέντρα μετοχής, σινκρετισμού, τοπικής γλώσσας κήρυξης (Μπαμπά Φαρίντ, Νιζαμντίν Αουλιά, Μουινντίν Τσιστί).
13ος Αιώνας: Μογγολική Μετατόπιση → Ấnδουστική Ροή
- 1219–1258: Μογγολική καταστροφή Χουαρέζμ, Βαгдаδ. Μελισσοκομοί, τεχνίτες, έμποροι φεύγουν στο Σουλτανατό Δελχί — εμπλουτίζουν μουσουλμανική κουλτούρα στην Ινδία.
14ος Αιώνας: Εξέλιξη Σουλτανατών ΝΑ Ασίας
- 1290s: Μαρκό Πόλο σημειώνει μουσουλμανικές κοινότητες στην Πέρλακ (Βόρεια Σουμάτρα).
- 1300s: Σαμουντρα Πασαϊ (πρώτο μεγάλο σουλτανατό ΝΑ Ασίας, Βόρεια Σουμάτρα) — Σαφεί σχολή, εμπορικό κέντρο.
- 1300s: Ιμπν Μπατούτα επισκέπτεται Μαλδίβες, Σρι Λάνκα, Μαλαμπάρ, Μπέγγαλη, Σουμάτρα — καταγράφει μουσουλμάνους ηγέτες, δικαστές, κοινότητες.
- 1377: Ματζαπάχιτ (Ινδουϊστικό-Βουδιστικό) υποχωρεί· μουσουλμανικές εμπορικές πολιτείες ανεβαίνουν.
- 1400: Σουλτανατό Μαλακκάς ιδρύεται (Παραμεσουάρ μετοχείται). Γίνεται κέντρο ισλαμικής γνώσης, εμπορίου και Μαλάιας ταυτότητας.
15ος Αιώνας: Συμπίεση στη ΝΑ Ασία
- 1400s: Επιρροή Μαλακκάς διαδίδει Ισλάμ στην Μπρουνέι, Σουλού, Τερνάτε, Τιδορ, Ντεμάκ (Τζαβά), Πατάνη.
- 1414: Ταξίδια Τσέγχ Χε (Μινγκ Κίνα) — μουσουλμάνος ναύαρχος επισκέπτεται λιμάνια ΝΑ Ασίας, ενισχύει μουσουλμανικά δίκτυα.
- 1450s: Πορτογάλοι φτάνουν (1498) — σύγκρουση επιταχύνει σουλτανατικές διαμορφώσεις ως αντίσταση.
16ος Αιώνας: Μουγκόλ στην Ινδία· Ευρωπαϊκή Κολονίαρξη Αρχίζει
- 1526: Μπαμπούρ ιδρύει Αυτοκρατορία Μουγκόλ — ενσωματώνει περσική κουλτούρα, σινκρετισμό Ινδου-Ισλάμ, επεκτείνεται νότια.
- 1511: Πορτογάλοι κατακτάν Μαλακκά — μετατόπιση εμπορίου στην Ατσέ, Μπαντέν, Τζοχόρ.
- 1500s: Ντεμάκ, Ματζαμάτ (Τζαβά) ισλαμίζονται· Γουαλί Σονγκό (Εννέα Άγιοι) πιστεύεται.
17ος Αιώνας: Ολλανδική/Βρετανική Κολονίαρξη
- 1602/1600: VOC/EIC chartered. Σταδιακή αντικατάσταση μουσουλμανικών εμπορικών δικτύων.
- 1641: Ολλανδοί λαμβάνουν Μαλακκά; 1619 Μπατάβια ιδρύεται.
- Το Ισλάμ συνεχίζει διάδοση στο εσωτερικό (Μινντανάο, Σουλαουέσι, Μολούκες) μέσω Σουφί δίκτυα, πέρα από κολονιαλικό έλεγχο.
Σύνοψη Κινήτριων Δυνάμεων
- Εμπόριο (Αραβικοί, Περσικοί, Γκουτζαράτ, Μαλάγιοι έμποροι)
- Σουφί ιεραποστολική προσαρμογή (τοπικές γλώσσες, έθιμα)
- Πολιτική κατάκτηση (Γκαζνιβίδες, Σουλτανατό Δελχί, Μουγκόλ, Μαλακκά, Ντεμάκ)
- Μετανάστευση (Μογγολίδες πρόσφυγες, Χαντραμί Σαγγίδες)
- Αντίσταση στην ευρωπαϊκή κολονίαρξη (ενίσχυσε μουσουλμανική ταυτότητα)
Η ισλαμισμός δεν ήταν κύμα αλλά μозаϊκο—αιώνες στρωματικής, εθελοντικής και μερικές φορές αναγκαστικής υιοθέτησης, δημιουργώντας τους μεγαλύτερους μουσουλμανικούς πληθυσμούς σήμερα (Ινδονησία, Πακιστάν, Ινδία, Μπαγκλαντές).