Τα ποταμικά ρεύματα δεν εμφανίζονται ξαφνικά — γλύφονται σε αιώνες από την ανεπιτreptή δύναμη του ρέοντος νερού. Το ταξίδι ξεκινά με τις βροχοπτώσεις: βροχή ή χιονιάς που είτε μαλακώνουν στο έδαφος είτε γίνονται επιφανειακή απορροή όταν το έδαφος είναι κορεσμένο ή αδιάβροχο.
Όταν η απορροή συσσωρεύεται και ρέει κατηφορούμενα, γλύφει μικρές, δακτυλiformes οπήδες που λέγονται ρίλες — συνήθως μόνο εκατοστών βαθύ. Αυτά τα μινιATURE ραγιά είναι τα ταπεινά αρχές του τι μπορεί να γίνει ισχυρός ποταμός. Μέσω της ρεύματης έκφραξης, οι ρίλες βαθαίνουν και πλατύνονται καθώς μεταφέρουν ιζήματα κατευθυνόμενης κλίσης, οι τοιχοί τους καταρρέουν υπό τη δύναμη του νερού.
Τελικά, οι ρίλες ενώνονται σε διασυνδεδεμένα δίκτυα. Μεγαλύτερα ρεύματα γίνονται υπονόματα που ενώνονται για να σχηματίσουν έναν κύριο ποταμικό καυλό. Η μορφολογία του ποταμού — το σχήμα και ο χαρακτήρας του — διαμορφώνεται από την ταχύτητα ροής, το όγκο εκροής και το φορτίο ιζημάτων.
Όπως ο ποταμός ωριμάζει, συχνά αναπτύσσει ελικοειδή πορεία. Στη εσωτερική πλευρά των στροφών, το πιο αργό νερό αποθέτει ιζήματα, σχηματίζοντας οχετές σημείων και λείβους. Στην εξωτερική, η ταχύτερη ροή ξεφουσκώνει τα χέρια. Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι διαδικασίες δημιουργούν ευρείς λείβους — επίπεδες περιοχές που απορροφούν υπέρβαση σε υψηλό νερό, παρέχοντας κρίσιμο καταφύγιο και φυσικό έλεγχο πλημμύρας.
Κλίμα, γεωλογία, τοπογραφία, βλάστηση και ανθρώπινη δραστηριότητα επηρεάζουν πώς εξελίσσεται ένα ποταμικό ρεύμα, καθιστώντας κάθε υδατοδρόμιο μοναδικό.
