Η Πρώτη Σταυροφορία (1096–1099) δεν ήταν ενιαίο στρατό αλλά κασκαδα δυνάμεων — λαϊκές μάζες, ιππωτικές δυνάμεις, βυζαντινή διπλωματία και βίαιος πόλεμος — που με κάποιο τρόπο έφτασε στην Ιερουσαλήμ.
Ο Πέτρος ο Ερημίτης ηγήθηκε 20.000+ ανεπτυγμένων λαϊκών. Σφαγή Εβραίων στη Ραινία. Εκτοξεύθηκαν από Σελτζούκους στο Civetot. Λίγοι έφτασαν στην Κωνσταντινούπολη.
Ο βυζαντινός αυτοκράτορας Αλέξιος Α' μετέφερε τους άρχοντες πέρα από το Βόσπορο (1097). Μάχη Δορυλαίου: Σταυροφόροι νίκησαν τον Κιλιτζ Αρσλάν Σελτζούκους — πρώτη μεγάλη νίκη.
8μήνος πολιορκία. Λιμός, ασθένειες, αποστasia. Μποεμούνδος δωροδότησε φύλακα πύργου. Πόλη έπεσε. Μετά στρατός ενίσχυσης Κερμπογιά πολιορκούσαν τους πολιορκούντες. Ο Πέτρος Βαρθολομαίος «ανέκαλυψε» το Ιερό Λόγχι — η ηθική ανήλθε. Σταυροφόροι εξήλθαν, εκδιώξαν Κερμπογιά.
Ακτογενής διαδρομή μέσω Τρίπολης, Βειρούτου, Τύρου, Άκρης, Καισαρείας. Πολιορκία Ιερουσαλήμ (Ιούνιος–Ιούλιος 1099): Πύργοι πολιορκίας του Γκοφρέ ντε Μπουγιόν διέβασαν τείχη. Σφαγή Μουσουλμάνων/Εβραίων αμυντικών και πολιτών. Ο Γκοφρέ έγινε Advocatus Sancti Sepulchri (Υπέρμαχος Αγίου Σεπουλκρού), αρνούμενος «βασιλιάς».
Τέσσερις σταυροφορικές πολιτείας ιδρύθηκαν. Δύο αιώνες σύγκρουσης ακολούθησαν. Το ταξίδι του πάθους και της βίας διαμόρφωσε την αυτοεικόνα της μεσαιωνικής Χριστιανότητας — και τη μνήμη του μουσουλμάν κόσμου για την εισβολή.
