Τι ονομάζεται δακτυλιδωτός κοραλλιογενής ραφ που περικλείει λιμνοθάλασσα
Ονομάζεται **ατόλ**.
Ορισμός
Ένα **ατόλ** είναι ένα **δακτυλιδωτός κοραλλιογενής ραφ, νησί, ή σειρά νησιδών** που **περικλείει κεντρική λιμνοθάλασσα** (μερικώς ή πλήρως). Ο ραφ κάθεται πάνω σε ένα **βυθισμένο ηφαιστειακό seamount**; καθώς το ηφαιστείο **υποβιβάζεται/φθείρεται**, τα κοράλλια **αυξάνονται προς τα πάνω**, διατηρώντας τη θέση τους στη φωτεινή ζώνη, τελικά σχηματίζοντας τον δακτύλιο.
Κύρια Χαρακτηριστικά
- Λιμνοθάλασσα: **Αβαθής, προστατευμένη, συχνά καταπληκτική τουρκουάζ** — μπορεί να είναι ανοιχτή (διόδοι/κанаλια) ή κλειστή στον ωκεανό.
- Πλαίσιο Ραφ/Περιφέρεια: **Ζωντανά κοράλλια, κοραλλιογενής άμμος** — συχνά **καλυμμένο κατά τη χαμηλή θάλασσα**.
- Νησίδες (Motu): **Χαμηλά, αμμώδεις, φυτωμένα (φοίνικας, πανδανός)** — στην περιφέρεια ραφ. **Κατοικία, αεροδρόμια, φοινικαδάς**.
- Διόδοι (Ava): **Χάσματα στον ραφ** επιτρέποντας πρόσβαση πλοίων, ανταλλαγή νερού — **κρίσιμα για υγεία λιμνοθάλασσας, ναυσιπλοΐα, πρόσβαση ροπακτών**.
Σχήματιση (Θεωρία Ντάρβιν — Επιβεβαιωμένη)
- **Περιφερειακό ραφ** ηφαιστειακό νησί.
- **Βαρύ ραφ** καθώς το νησί υποβιβάζεται, λιμνοθάλασσα διευρύνεται.
- **Ατόλ** όταν το νησί **υποβιβάζεται πλήρως**, μόνο ο δακτυλικός ραφ μένει.
Διασπορά & Παραδείγματα
- Ειρηνικός: **Τουαμώτου (Γαλλική Πολυνησία — 78 ατόλ), Νήσοι Μάρσαλλ (Κβαζαλέν — μεγαλύτερη λιμνοθάλασσα κόσμου, 2.174 χλμ²), Κιριμπάτι, Τοκελάου, Νήσοι Καρόλινας.**
- Ινδικός Ωκεανός: **Μαλδίβες (26 ατόλ, 1.192 νησιά), Τσάκος (Ντίεγκο Γκαρσία), Σεϋχέλλες (εξωτερικά νησιά), Λακσαδίβες (Ινδία).**
- Ατλαντικός: **Βερμούδες (ψευδατόλ, υψηλή γεωγραφική latitude), Ρόκας (Βραζιλία), Ραφ Μπελίζ (ατόλ-παρόμοιο).**
Ευπάθεια
**Αύξηση επιπέδου θαλάσσης, θέρμανση (λευκωμά), οξέωση, καταιγίδες, υπεραλίευση, κληρονομιά πυρηνικών δοκιμών (Μπικίνι, Μουρουρά).** **Υποβιβαστική απειλή** για ατόλ-κράτη (Κιριμπάτι, Τουβαλού, Νήσοι Μάρσαλλ, Μαλδίβες).
Κβαζαλέν (Νήσοι Μάρσαλλ) = **μεγαλύτερο ατόλ κατά περιοχή λιμνοθάλασσας**. **Κιριτίματι (Χριστουγεννιάτικο Νησί, Κιριμπάτι)** = **μεγαλύτερο ατόλ κατά εδαφική έκταση**.