Πολιτική Κατάσταση Πουέρτο Ρίκο: Κοινωνία, Επικράτεια, ή Ελεύθερη Συσχέτιση;

Η κατάσταση του Πουέρτο Ρίκο είναι μοναδική και αμφισβητήσιμη:

1. Κοινωνία (Estado Libre Asociado) – Από 1952 (P.L. 600). Δικό του σύνταγμα, εκλογικός guvernator/νομοθεσία. Αμερικανοί πολίτες από 1917. Αλλά: Καμία ψήφος στο Κογκρέσο, καμία εκλογική ψήφος, ομοσπονδιακοί νόμοι εφαρμόζονται, ΗΠΑ ελέγχουν άμυνα, εξωτερική πολιτική, εμπόριο, νόμισμα.
2. Μη-εναρμονισμένη Επικράτεια – Ανώτατο Δικαστήριο (Insular Cases): "Ανήκει, αλλά δεν είναι μέρος" των ΗΠΑ. Το Σύνταγμα δεν εφαρμόζεται πλήρως. Το Κογκρέσο έχει πλήρη εξουσία (Territorial Clause).
3. Ελεύθερη Συσχέτιση (Προτεινόμενη) – Κάποιοι υποστηρίζουν Σύμβαση Ελεύθερης Συσχέτισης (όπως Παλαου, Μάρσαλ, FSM): κυρίαρχη, αμυνα/νόμισμα ΗΠΑ, διαπραγματευτέοι όροι. Απαιτεί έγκριση Κογκρέσου ΗΠΑ.

Επιλογές: Πολιτεία, Ανεξαρτησία, Ελεύθερη Συσχέτιση, Ενισχυμένη Κοινωνία. Πολλαπλές μη δεσμευτικές δημοψήφισμα δεν δείχνουν συναίνεση. Τελική απόφαση: Κογκρέσος ΗΠΑ.