Τι Έχασε η Γαλλία στη Συνθήκη του Παρισιού (1763)
Η Συνθήκη του Παρισιού του 1763, που έβαλε τέλος στον Επτάετο Πόλεμο (Γαλλικός και Ινδιάνων Πόλεμος στη Βόρεια Αμερική), αναδιαμόρφωσε τον παγκόσμιο αποικιακό χάρτη. Οι απώλειες της Γαλλίας ήταν καταστροφικές:
- Καναδάς (Νέα Γαλλία): Όλο το έδαφος ανατολικά του Μισισιπί — συμπεριλαμβανομένης της κοιλάδας των Μεγάλων Λιμνών και της κοιλάδας Ohio — παραχωρήθηκε στη Μεγάλη Βρετανία.
- Λουιζιάνα (ανατολικά του Μισισιπί): Το μέρος της γαλλικής Λουιζιάνας ανατολικά του Μισισιπί (συμπεριλαμβανομένων Mobile, Baton Rouge, Natchez) πήγε στη Βρετανία. Σημείωση: Η Γαλλία παραχώρησε μυστικά τη Λουιζιάνα δυτικά του Μισισιπί στην Ισπανία (Συνθήκη του Fontainebleau, 1762) για να αποφύγει βρετανική απόκτηση.
- Φλορίδα: Παραχωρήθηκε στη Βρετανία (η Ισπανία λάβε την Αβάνα, Κούβα σε αντάλλαγμα· η Ισπανία παραχώρησε αργότερα τη Φλορίδα στη Βρετανία).
- Νήσοι Καραϊβών: Γκρενάδα, Άγιος Βικέντιος, Δομινίκα, Τομπάκο παραχωρήθηκαν στη Βρετανία. Η Γαλλία κράτησε Γουαδελούπη, Μαρτινίκα, Αγία Λουκία (επιστράφηκαν μετά βρετανική κατοχή), και Σαιντ-Πιερ-ε-Μικελόν (δικαιώματα αλιείας).
- Ινδία: Η Γαλλία κράτησε τους εμπορικούς σταθμούς της (Ποντοσέρι, Τσαντερναγκόρ, κ.λπ.) αλλά χάσε το δικαίωμα να τους φραγματώσει ή να διατηρήσει στρατούς — αποτελώντας πρακτικά το τέλος της γαλλικής πολιτικής εξουσίας στην Ινδία.
- Αφρικανικές θέσεις: Σενηγάλη (Gorée, Saint-Louis) παραχωρήθηκε στη Βρετανία· η Γαλλία κράτησε μόνο το νησί Gorée.
Η Γαλλία επέλεξε να προτιμήσει τις κερδοφόρους καραϊβικές νήσους σακχάρης (Γουαδελούπη, Μαρτινίκα) έναντι των τεράστιων αλλά λιγότερο άμεσα κερδοφόρων βορειοαμερικανικών εδαφών — απόφαση που ο Βολταίρ αγνόησε με χιούμορ ως «λίγα στρέμματα χιονιού». Η συνθήκη σήμανε την άνοδο της Βρετανίας ως κυρίαρχης αποικιακής δύναμης και θέτει τα θεμέλια για την Αμερικανική Επανάσταση (βρετανικοί colons δεν χρειάζονταν πλέον προστασία από Γαλλία) και, τελικά, για τη Γαλλική Επανάσταση (πολεμικά χρέη εχρεώστησαν τη γαλλική μοναρχία).