Αντίθετα με τις υποθέσεις αναγκαστικής μετατοπίσεως, ο λαός Λουισένιο (οι οποίοι ονομάστηκαν «Ινδιάνους Μισσιον» από τους ισπανούς αποίκους) ήρθαν στη Μισσιόν Σαν Λουίς Ρεϊ ντε Φρανσία εθελοντικά — συχνά με μεγάλο προσωπικό ρίσκο — ελκυσμένοι από πνευματική πεποίθηση και πρακτική ανάγκη.
Μέχρι τέλη 1798, οι κοινότητες Λουισένιο στα περιβάλλοντα βουνά και ακτικές περιοχές είχαν ακούσει ότι μια μόνιμη μισσιόν με μόνιμο πατέρα θα άνοιξε τελικά. Για μήνες, ταξίδεψαν από ευρέως απομονωμένα εδάφη για να είναι παρόντες στην ίδρυσή της.
Ενώ η αρχική άφιξη ήταν εθελοντική, το σύστημα μισσιόν επιβάλει στη συνέχεια αυστηρούς ελέγχους: περιορισμένη κίνηση, αναγκαστική εργασία, πολιτιστική καταστολή και καταστροφική έκθεση σε ασθένειες. Ο πληθυσμός Λουισένιο μειώθηκε καταστροφικά — από σχεδόν 10.000 σε κάτω από 3.000 μέσα σε δεκαετίες.
Η κατανόηση της Μισσιόν Σαν Λουίς Ρεϊ απαιτεί να κρατήσουμε δύο αλήθειες: Αυτονομία αυθόχθονων στην αρχική δέσμευση, και συστημική καταστολή που ακολούθησε. Οι Λουισένιο δεν ήταν παθητικά θύματα ούτε εθελοντικοί αφομοιωμένοι — είναι αυτονομούμενοι λαοί που έκαναν περιορισμένες επιλογές σε έναν ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο.
