Η γεωμορφολογία ταξινομεί την επιφάνεια του πλανήτη σε τέσσερις πρωτογενείς τύπους γηπέδων, καθένας διαμορφωμένος από διακριτικές τεκτονικές, эрοσιονικές και αποθετικές διαδικασίες.
Ορισμός: Υψωμένα μπλοκ φλοιού που ανεβαίνουν απότομα, υψηλή τοπική άνοση.
Προέλευση: Τεκτονική σύγκρουση (Ιμαλάια, Άλπεις), ηφαιστειακές νήσους (Άνδες, Κασκαδές), ωρικαίο ανελκυσμό (Sierra Nevada, Teton), ηφαιστειακισμός hotspot (Χαβάη).
Κύριες σειρές: Ιμαλάια (Εβερέστ 8.848 μ), Άνδες (Ακόγκαγουα 6.961 μ), Ροκιάδες, Άλπεις, Ούραλ, Άτλας.
Ορισμός: Υψωμένες, σχετικά επίπεδες εκτάσεις με απότομες άκρες.
Προέλευση: Ανύψωση φλοιού (Πλατέα Θιβέτ), συσσώρευση ροδιάνων βολικανών (Δέκαν, Πλατέα Κολομπίας), эрοσιονικός διαμέλισμός ανυψωμένων πεδιάδων (Πλατέα Κολοράντο).
Σημαντικές: Θιβέτ («Στέγη του Κόσμου», μ.ο. 4.500 μ), Κολοράντο (Grand Canyon χαραχμένο σε αυτή), Δέκαν (Ινδία), Αλτίπλανο (Άνδες).
Ορισμός: Εύρυες, χαμηλής άνοσης περιοχές, απαλές κλίσεις, χαμηλή υψόμετρο.
Προέλευση: Αποθέσεις χερσαίων υλικών (Ινδο-Γαγγητική, Μισισσίπι, Αμαζόνια, Βόρεια Κινεζική Πεδιάδα), γλακιαρικές αποθέσεις (Μεγάλες Πεδιάδες), παραικτική εμφάνιση (Χερσαία Πεδιάδα Κόλπου), ηφαιστειακές πεδιάδες (Πεδιάδα Ποταμού Snake).
Σημασία: Πλειοψηφία γεωργίας, πληθυσμού, δικτύων μεταφορών.
Ορισμός: Ελαττωματικές κοιλάδες ανάμεσα σε λόφους/βουνά, απορριπτούμενες από ποτάμια/παγετώνες.
Προέλευση: Ερoσιον ποταμών (V-ακαμμένο: Grand Canyon, Ρήνος, Νείλος), γλακιαρική έρoσιον (U-ακαμμένο: Γιόσεμיטי, Λαουτερβρουνεν), ριπτική τεκτονική (Ανατολική Αφρικανή Ραφιά, Φαράγγι του Θανάτου).
Τύποι: Φαράγγια, καταρράκτες, γλακιαρικές κοιλωματικές, ριπτικές φαράγγια, κρεμαστά φαράγγια.
Κάθε κατηγορία σπάει σε υποτύπους ανά διαδικασία, κλίμα, λιθόσφαιρα και ηλικία. Τα πραγματικά τοπία είναι μωσαϊκά—βουνά που διαμέλιστα από φαράγγια, πλατέες περικυκλωμένες από πεδιάδες. Αλλά το τετραμερές πλαίσιο ταξινομεί την πρώτη ματιά.
