Η κατακόρυφη έκταση του ωκεανού αποκαλύπτει δραματικά διαφορετικούς κόσμους καθώς το φως σβήνει και η πίεση αυξάνεται. Οι επιστήμονες διαιρούν αυτή την υδατική στήλη σε πέντε διακριτές πελαγικές ζώνες, καθένα με μοναδικά χαρακτηριστικά, κατοίκους, και οικολογικούς ρόλους.
Αυτή η ανώτατη στρώση λαμβάνει επαρκές φως για φωτοσύνθεση, υποστηρίζοντας την πλειοψηφία της ωκεανικής πρωτογενούς παραγωγής. Τα φυτοπλαγκτόν ευδοκιμούν εδώ, σχηματίζοντας τη βάση των θαλάσσιων τροφικών δικτύων. Οι περισσότερες γνωστές θαλάσσιες μορφές—τόννοι, δελφίνες, θαλασσίες χελώνες, καρχαρίες—διαβιώνουν τουλάχιστον μέρος του χρόνου τους σε αυτή τη ζώνη.
Το φως εξαφανίζεται σε ένα ασπρόφωτο φως, ανεπαρκές για φωτοσύνθεση. Πολλοί κάτοικοι—φωτεινά ψάρια, ψάρια-πριονιού, θραύσματα—διαθέτουν βιοφωτισμό για επικοινωνία, κατακρύψη, και κυνήγι. Αυτή η ζώνη φιλοξενεί την μεγαλύτερη καθημερινή μετανάστευση της Γης, καθώς απέραντοι οργανισμοί ανεβαίνουν για να τρέφουν τη νύχτα και κατεβαίνουν την ημέρα.
Νυχτερινή σκοτεινότητα βασιλεύει. Η πίεση φτάνει θλαστικά επίπεδα (100–400 ατμοσферές). Η ζωή προσαρμόζεται με αργούς μεταβολισμούς, μειωμένα σκελέτα, και εξειδικευμένα ένζυμα. Τα ψάρια-αγγελική, γουλπερ χέλια, και βαμπίρικα θραύσματα είναι παραδείγματα των παράξενων, ενεργειακά οικονομικών στρατηγικών που εξελίχθηκαν εδώ.
Σχεδόν πάγους θερμοκρασίες, τεράστια πίεση, και σκασμένη θρεπτικά ορίζουν αυτόν τον κόσμο. Σπάνιοι πληθυσμοί ακραιοφίλων—θαλασσιοσκαρούλες, αμφίποδες, ορισμένα ψάρια—σκαλίζουν οργανική ύλη που πέφτει από πάνω («θαλάσσιο χιόνι»). Ο βυθός εδώ αποτελείται κυρίως από τεράστιες αβυσσιακές πεδιάδες.
Βρίσκεται μόνο σε βαθιές ωκεανικές φάραγγες που σχηματίζονται από υποδύοντες τεκτονικές πλάκες, αυτή η ζώνη περιλαμβάνει το Challenger Deep της Φάραγγας Μαριάνων (σχεδόν 11.000 μέτρα). Εξειδικευμένα αμφίποδες, ψάρια-λεπιδόφτερα, και μικροβιακές κοινότητες αντέχουν πίεσεις που ξεπερνούν τις 1.000 ατμοσферές—συνθήκες που προκαλούν την κατανόησή μας για τα όρια της ζωής.
