Στην ελληνική μυθολογία, οι Τιτάνες—οι πρωτόγονες θεότητες που προηγήθηκαν τους Ολυμπίους—προσώπισαν ένα διακριτό κόσμοθεωρητικό σύστημα κεντρισμένο στην κοσμική τάξη, την αναπόφευκτη μοίρα και την αυστηρή δικαιοσύνη. Ως παιδιά του Ουρανού (Ουρανός) και της Γης (Γαία), αντιπροσώπευαν τις rå, θεμελιώδεις δυνάμεις του φυσικού κόσμου.
Οι Τιτάνες κράτησαν απόλυτη πίστη στην προορισμενότητα. Θεώρησαν τον κόσμο ως διευθυνόμενο από αμετάβλητη μοίρα—κάθε γεγονός, από την άνοδο και πτώση των ηγεμόνων μέχρι τα αποτελέσματα πολέμων, ήταν προκαθορισμένο και αμετάβλητο. Αυτό το φαταλισμός εκφράζηκε ως στοϊκή αποδοχή· οι Τιτάνες δεν αμφισβήτησαν ή αντέστησαν στους προορισμένους τους δρόμους, ακόμη και όταν προειδοποιήθηκαν για την ανατροπή τους από τους Ολυμπίους.
Σε αντίθεση με τους συχνά καприζόμενους Ολυμπίους, οι Τιτάνες διαχειρίζονταν τη δικαιοσύνη ως ανησυχητική, αναπόφευκτη δύναμη. Η αδικία αναγκαίως προκαλούσε τιμωρία· η αρετή απέκομισε ανταμοιβή. Αυτή η αρχή λειτουργούσε αυτόματα, ως φυσικός νόμος, χωρίς προνομία ή συναισθηματική παρέμβαση. Η Τιτανίδα Θέμις προσωποποίησε αυτόν τον θείο νόμο και τάξη.
Ως θεότητες στοιχειώδεις, οι Τιτάνες τίμασαν τη δύναμη και τα πρότυπα της φύσης—εποχιακούς κύκλους, ουράνιες κινήσεις, γεωλογικές δυνάμεις. Εβλέπαν τον εαυτό τους ως συντηρητές αυτής της τάξης, όχι ως δεσπότες της. Η διαταραχή της φυσικής ισορροπίας (όπως ο Ουρανός που εμφύτευε τα παιδιά του μέσα στη Γαία) συνίστατο το σοβαρότερο παράπτωμα.
Παρά εσωτερικές διενέξεις (Κρόνος ανατρέπων Ουρανό· Τιτανομαχία), οι Τιτάνες εκτιμούσαν την φυλετική πιστότητα. Λειτούργησαν μέσα σε αυστηρή γενεαλογική ιεραρχία όπου η πατρική εξουσία και το δικαίωμα γέννησης είχε απόλυτο βάρος. Η προδοσία της φυλής διέσπασε την κοσμική τάξη που υπηρέτησαν.
Οι Ολυμπίοι θεοί, υπό την ηγεσία του Δία, αντιπροσώπευαν ένα νεότερο παράδειγμα: εξατομικευμένη δύναμη, διαπραγμάτευση με τη μοίρα (μέσω προφητειών και παρεμβάσεων) και δικαιοσύνη μετριωμένη με έλεος ή αυτοδιακυβέρνηση. Η Τιτανομαχία—ο πόλεμος μεταξύ Τιτάνων και Ολυμπίων—συμβολίζει την σύγκρουση μεταξύ αυστηρού, α προσωπικού κοσμικού νόμου και δυναμικού, εξατομικευμένου θελήματος.
Μετά την ήττα και την κατάκλιση στον Τάρταρο, οι Τιτάνες παρέμειναν αντικείμενα σεβασμού για ορισμένους Έλληνες, συμβολίζοντας την αρχαία δύναμη, σοφία και την αδιέξοδη φύση της μοίρας. Προσώπα όπως ο Προμηθέας (προνοία) και ο Άτλας (υπομονή) διατηρούσαν θρησκευτικές ακολουθίες, ενσαρκώνοντας τις αρετές των Τιτάνων που αντανακλούσαν στις ανθρώπινες μάχες εναντίον της ανάγκης.
Η κοσμοθεωρία των Τιτάνων αντανακλά ένα αρχαίο ελληνικό κατανόηση του σύμπαντος ως θεμελιωδώς ταξινομημένο, ηθικά απόλυτο και αδιάφορο στην ατομική επιθυμία—προοπτική που εξελίχθηκε αλλά δεν εξαφανίστηκε ποτέ από την ελληνική σκέψη.
