Οι διαστάσεις ενός καναλιού—πλάτος, βάθος, μήκος, μέγεθος φρεζιών—καθορίζουν τη χωρητικότητά του, την οικονομική βιωσιμότητα και την μηχανική πρόκληση. Το μέγεθος δεν είναι αυθαίρετο· είναι στρατηγική επιλογή με διαφυγές قرنών.
Οι διαστάσεις θαλάμου φρεζιάς ορίζουν το μέγιστο μέγεθος πλοίου (Panamax, Neopanamax, Suezmax, Chinamax). Μεγαλύτερες φρεζιές = μεγαλύτερα πλοία = χαμηλότερο κόστος ανά μονάδα φορτίου. Διπλάσιο πλάτος μπορεί να τετραπλασιάσει τον όγκο φορτίου.
Όγκος εκσκαφής ∝ διατομή. Διπλάσιο βάθος/πλάτος ~4× εκσκαφή. Φρεζιές: σκυρόδεμα ∝ μέγεθος θαλάμου. Μεγαλύτερα κανάλια κοστίζουν εκθετικά πιο πολύ. Παναμά (77 χλμ) κόστος $375εκ. (1914) ≈ $11δις σήμερα· επέκταση (3η λωρίδα) $5,25δις.
Τα κανάλια αναδιαμορφώνουν την γεωγραφία του εμπορίου. Σουέζ (193 χλμ) κόβει Ευρώπη-Ασία 7.000 nm. Παναμά (77 χλμ) κόβει NY-SF 13.000 χλμ. Μεγαλύτερα κανάλια κερδίζουν περισσότερο εμπόριο, διεγείρουν λιμενικές/βιομηχανικές συστάδες, παράγουν έσοδα διέλευσης (Σουέζ: $7δις/έτος; Παναμά: $3δις/έτος).
Η διατομή καναλιού καθορίζει τη ροή (Q = A × v). Μεγαλύτερα κανάλια μεταφέρουν περισσότερο νερό σε περισσότερη γη. Λέκανας Ινδού (Πακιστάν), California Aqueduct, South-North Water Transfer της Κίνας — το μέγεθος επιτρέπει κλίμακα.
Μεγαλύτερα κανάλια = περισσότερη γη, κατακερματισμός βιότοπων, αλμυρικοποίηση (θαλάσσια επίπεδα κανάλια), кориδόροι εισβάλλοντας είδη (Lessepsian μετανάστευση), αλλαγμένη υδρολογία. Πολυπλοκότητα μετριασμού κλιμακώνεται με το μέγεθος.
Γεωτεχνική (κόπες, θεμελίωση), υδραυλική (surge, ιλύση), δομική (πύλες φρεζιών, κουλοτέρες), σεισμική. Μεγαλύτερα έργα ωθούν τα τεχνικά όρια (π.χ. λεκάνες εξοικονόμησης νερού Παναμά, slot dredging Σουέζ).
Διεθνή κανάλια (Σουέζ, Παναμά, Κίλ, Κόρινθος) εμπλέκουν συνθήκες, κυριαρχία, δικαίωματα διέλευσης. Το μέγεθος επηρεάζει τη στρατηγική αξία—μπορεί να πάρει αεροπορικά καταστρώματα; υποβρύχια; LNG μεταφορικά;
Μεγάλα κανάλια γίνονται προσελκυτικά (Παναμά visitor center, Σουέζ διαβατήρια, ευρωπαϊκές καναλιακές κρουαζιέρες). Διάκριση εσόδων.
Κάθε κανάλι αντιμετωπίζει ορίζοντα σχεδιασμού: χτίσιμο για τα σημερινά πλοία ή για τα αύρια; Παναμά (1914) χτίστηκε για πλοία 1914· 100 χρόνια αργότερα, Post-Panamax πλοία δεν χωρούσαν. Επέκταση πήρε 9 χρόνια. Σουέζ δεν έχει φρεζιές—πλάτυνση/βαθύνση είναι συνεχής.
Το μέγεθος καναλιού είναι στοίχημα στο μέλλον του εμπορίου, της τεχνολογίας, και της γεωπολιτικής. Το σωστό μέγεθος μεγιστοποιεί την καθαρή παρούσα αξία σε ένα αιώνα· το λάθος μέγεθος γίνεται φράγμα ή λευκό ελέφαντας.
