Τι Έχτισαν οι Ταΐνο: Αρχιτεκτονική, Υποδομή και Τέχνη
Οι Ταΐνο (αραβακός λαός των Μεγάλων Αντιλών και τωνBahamas) ήταν εξελιγμένοι οικοδόμοι και μηχανικοί:
- Χωριά (yucayeques): Οργανωμένα γύρω από κεντρική πλατεία (batey). Το μεγάλο caney (ορθογώνιο) του Κακίκ (ηγέτη) και τα bohíos (κυκλικά) για τις οικογένειες. 100–1.000 κάτοικοι.
- Μπohoíos (Σπίτια): Κατασκευές με στύλους και δοκούς, στέγη από φύλλα φοίνικα, τοίχοι από πλέγμα/πηλό ή φύλλα φοίνικα. Στρογγυλά (οικογενειακά) ή ορθογώνια (για τον Κακίκ). Υψωμένα πάτωμα, αερισμός. Αντίστασης στους颱风.
- Ιεροί Κέντρα: Πλατείες με λιθοστρωμένες αυλές, ναούς cemi (θεοτήτων), διαδρομές πομπών. Αστρονομικές ευθυγράμμισεις.
- Μπατέι (Σφαιριστήρια): Ορθογώνια, με λίθινα όρια. Παιχνίδι Batey (ελαστική μπάλα, γόνατο/αγκώνας) — τελετουργικό, αθλητικό, επίλυση συγκρούσεων. Μοναδικό στα Καριβικά.
- Κάνoes (canoa): Μονόξυλα (από έναν κορμό: κέδρος, μαγκόγιανο). Χωρητικότητα έως 150 ατόμων. Διαστρωματικά ταξίδια, αλιεία, εμπόριο. Ο Κολομβός εκπλήχθηκε.
- Λιθουργία: Πετρογλύφες (ελίκες, πρόσωπα), μονόλιθοι, κελτές, πέλεκυς, μύσος/πυρήνας. Δεν υπήρχε μεγάλης κλίμακας λιθοδομική αρχιτεκτονική.
- Γεωργία: Κονούκος (αυγαίοι αγροί) για μάνιokka/κασάβα (βασικό), καλαμπόκι, φασόλια, κολοκύθια, γλυκό πατάτα, φιστίκια, τσιγάρo, βαμβάκι. Ιrrigation, αποστράγγιση.
- Αλιευτική Τεχνολογία: Φράγματα, παγίδες, δίχτυα, αγκίστρια, δέσμευση ρεμούρας (ιχθύς-κολλητής), δόλιο (μπαρμπάσκο).
- Κεραμική: Λεπτοτείχιση, πολύχρωμη (λευκή/κόκκινη/μαύρη), ζωομορφικά/ανθρωπομορφικά διακοσμητικά. Στυλ Saladoid → Ostionoid.
- Διακόσμηση: Χρυσός (γουανίν), χαλκός, κονχύλια (Strombus, Spondylus), λίθινες σφαιρίδες. Κοσμήματα, ακροατιέρια, ρινά πλάγια. Κοινωνική θέση/τελετουργία.
Η μηχανική των Ταΐνο ισορρόπησε την αντιστάθμιση στους颱风, την τροπική αερισμό και την κοινωνική συνοχή. Η κληρονομιά τους διαμένει στο καριβικό λεξιλόγιο (canoa, hamaca, barbacoa, huracán, tabaco, batey) και στη γενετική.